Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), ABD yönetiminin Mahkeme Başkanı Tomoko Akane ve Kıdemli Yargılama Avukatı Abdoulaye Seye’yi yaptırım kara listesine dahil etme kararına sert bir dille karşılık verdi. Yapılan resmi açıklamada, Washington’ın bu adımı "bağımsız yargı erki ve hukuk ilkelerine yönelik doğrudan bir müdahale" olarak tanımlandı.
"Risk Altında Olan Uluslararası Hukuk Sisteminin Kendisidir"
Lahey merkezli mahkeme tarafından yayımlanan bildiride, taraf devletlerin iradesiyle kurulan ve tarafsız bir şekilde görevini icra eden bir kurumun hedef alınmasının hukukun üstünlüğüne darbe vurduğu ifade edildi. Yargı mensuplarına yönelik bu tür kısıtlama ve baskıların küresel adalet mekanizmasını yıprattığına dikkat çekilen açıklamada, "Adaleti tecelli ettirmekle yükümlü olan yargıç ve savcılar tehdit edildiğinde, asıl tehlikeye giren unsur uluslararası hukuk düzeninin bizzat kendisidir" vurgusu yapıldı.
Ayrıca, söz konusu yaptırım kararlarının nihai çare olarak UCM’ye başvuran mağdurların adalet arayışını zorlaştırdığı ancak mahkemenin görevini yapmaktan geri durmayacağı kaydedildi.
Yaptırımlar Kapsamlı Bir Boyuta Ulaştı
ABD'nin son kararlarıyla birlikte UCM bünyesindeki baskı çemberinin genişlediği görülüyor. Paylaşılan verilere göre; mahkemede görev yapan 18 yargıcın 9’u, savcı yardımcılarının tamamı, eski başsavcı ve bazı idari personel hâlihazırda Washington yönetiminin yaptırım listesinde yer alıyor.
Buna karşın UCM yönetimi; Roma Statüsü çerçevesinde, tam bir bağımsızlık ve tarafsızlık anlayışıyla mağdurların hakkını savunmaya devam edeceğinin ve hiçbir baskının mahkeme çalışmalarını akamete uğratamayacağının altını çizdi.
Ev Sahibi Hollanda’dan UCM’ye Açık Destek
Gelişmelerin ardından mahkemenin ev sahibi konumundaki Hollanda’dan da kınama mesajı geldi. Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede, Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkililerini hedef alan kısıtlayıcı kararları onaylamadıklarını bildirdi. Uluslararası yargı organlarının görevlerini hiçbir baskı altında kalmadan yerine getirmesi gerektiğini vurgulayan Berendsen, UCM Başkanı Akane ile bir araya gelerek dayanışma mesajlarını ileteceğini duyurdu.
Gerilimin Perde Arkası
ABD Dışişleri Bakanlığı, yaptığı açıklamada UCM’yi yetki sınırlarını aşmakla ve siyasi kararlar almakla suçlamıştı. Washington yönetimi, ABD'nin yargı yetkisini tanımadığı ülkelerin yetkililerine yönelik soruşturma ve tutuklama süreçlerinde rol aldıkları gerekçesiyle Akane ve Seye'nin yaptırıma tabi tutulduğunu belirtmişti.
İki erki karşı karşıya getiren temel sürecin ise UCM'nin İsrailli yetkililer hakkında çıkardığı tutuklama emri kararları ve ardından Washington'dan gelen sert tepkiler olduğu biliniyor.
