Asya-Pasifik bölgesinde jeopolitik gerilimlerin merkez üssü konumundaki Güney Çin Denizi, Pekin ile Avrupa başkentleri arasında yeni bir diplomatik krize sahne oluyor. Çin Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği (AB) ve bazı Avrupa ülkelerinin, tartışmalı "Güney Çin Denizi Tahkim Kararı"nın 10. yıl dönümü vesilesiyle yayımladığı ortak bildiriye son derece sert tepki gösterdi. Gelişmeler üzerine harekete geçen Pekin yönetimi, Avrupalı diplomatları bakanlığa çağırarak resmi protesto notasını iletti.
Avrupalı Diplomatlar Bakanlığa Çağrıldı
Pekin’de düzenlenen günlük basın toplantısında kameraların karşısına geçen Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, Batı ittifakının yayımladığı bildiriye adeta ateş püskürdü. Avrupa'nın bölgedeki sınır ihtilaflarında hiçbir şekilde taraf olmadığını hatırlatan Sözcü Lin, şu ifadeleri kullandı:
"Avrupa tarafının, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki meşru toprak egemenliği ile deniz hak ve çıkarları konusunda söz söyleme hakkı yoktur. Yayımlanan bu açıklamalar gerçekleri çarpıtmaktan ve ülkemizi kötü niyetle karalamaktan başka bir amaca hizmet etmemektedir."
Krizin diplomatik boyutu, Çin Dışişleri Bakanlığı Avrupa İşleri Dairesi'nin attığı adımlarla daha da derinleşti. Bakanlık yetkilileri; bildiride imzası bulunan Avrupa ülkelerinin Pekin’deki büyükelçilik temsilcilerini ve AB Delegasyonunu resmi olarak bakanlığa çağırarak duyulan rahatsızlığı ve Çin'in kararlı protestosunu doğrudan iletti.
"Bu Karar ABD ve Batı’nın Siyasi Bir Oyunudur"
Çin'in Güney Çin Denizi’ndeki adalar üzerinde tarihsel süreçte şekillenmiş, güçlü hukuki kanıtlara dayanan meşru haklara sahip olduğunu savunan Sözcü Lin, 10 yıl önce kurulan tahkim heyetinin meşruiyetini tanımadıklarını yineledi. Kararın arkasında jeopolitik bir mühendislik olduğunu iddia eden Lin, şöyle devam etti:
"Söz konusu tahkim heyeti, siyasi amaçlarla alelacele bir araya getirilmiş, yetki ve tarafsızlıktan tamamen yoksun bir yapıdır. Bu tahkim, uluslararası hukukun temel ilkelerini açıkça ihlal etmiştir. Karar, başta ABD olmak üzere bir avuç Batılı ülkenin Çin'i çevreleme ve baskılama amacı güttüğü siyasi bir oyundan ibarettir."
Pekin yönetimi, geçmişte olduğu gibi bugün de bu yasa dışı kararı hiçbir şekilde kabul etmeyeceğini, tanımayacağını ve karara dayanan hiçbir hak iddiasına rıza göstermeyeceğini kararlılıkla vurguladı.
"Çifte Standart, Karşılıklı Güveni Zedeler"
Konuşmasında Avrupa ülkelerine uluslararası hukuk konusunda "çifte standart" suçlaması yönelten Sözcü Lin, bu tutumun hem Avrupa ülkelerinin kendi uluslararası güvenilirliğine zarar vereceğini hem de Çin ile Avrupa arasındaki karşılıklı güven ortamını dinamitleyeceğini belirtti.
Pekin, ikili ve bölgesel işbirliklerinin zarar görmemesi adına Avrupa tarafını söz ve eylemlerinde çok daha temkinli olmaya çağırarak, "yasa dışı" olarak nitelendirdiği bu kararın arkasında durmaktan vazgeçmeye davet etti.
Batı Cephesinden Pekin’e "Hukuka Uy" Çağrısı Yapılmıştı
Krizin fitilini ateşleyen gelişme; Estonya, Almanya, Letonya, Litvanya, Romanya ve AB tarafından yapılan ortak açıklama olmuştu. Söz konusu bildiride, Çin'in Güney Çin Denizi üzerindeki geniş kapsamlı deniz hakları iddialarının hiçbir yasal dayanağı olmadığı savunulmuştu. Batılı aktörler, 10 yıl önceki uluslararası tahkim kararının hukuken bağlayıcı nitelikte olduğunun altını çizerek Pekin yönetimine uluslararası hukuka uyma çağrısı yapmıştı.
