Afrika kıtasının en geniş kanıtlanmış ham petrol rezervine sahip ülkesi Libya, son dönemde tarihinin en ironik ve ağır enerji krizlerinden biriyle karşı karşıya. Ülkenin batısındaki stratejik Zaviye kentinde patlak veren silahlı çatışmalar ve petrol altyapısına yönelik kamikaze insansız hava aracı (İHA) saldırıları, rafineri üretiminde zincirleme aksamalara yol açtı. Saldırıların yarattığı tedarik sıkıntısı; aylardır süren kronik elektrik kesintileri ve toplumsal panik havasıyla birleşince, akaryakıt istasyonlarında yüzlerce metrelik izdihamlar meydana geldi.
Güvenlik Zafiyeti Ve İHA Saldırıları Üretimi Vurdu
Ülkenin ana rafinerilerinin konumlandığı Zaviye bölgesinde silahlı grupların tırmandırdığı gerilim ve tesislere yönelik gerçekleştirilen İHA odaklı operasyonlar, iç piyasaya sağlanan benzin ve dizel akışını sekteye uğrattı. Libya Ulusal Petrol Kurumu, çatışma ortamının durulmasıyla birlikte Zaviye’de üretimin yeniden başladığını ve panik yapacak bir durumun bulunmadığını duyursa da bu açıklama sahada karşılık bulmadı. Yaklaşık 10 gündür erimeyen kuyruklar, halkın resmi söylemlere olan güvensizliğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Elektrik Kesintileri İzdihamı Katladı
Sorunun bu derece tırmanmasındaki kritik etkenlerden biri de ülkede yaklaşık üç aydır günde 4 ila 10 saati bulan elektrik kesintileri. Şebeke elektriğinin kesildiği anlarda, bünyesinde yedek jeneratör bulunmayan pek çok istasyon pompalara yakıt basamadığı için kepenk kapatmak zorunda kalıyor. Hizmet vermeyi sürdüren az sayıdaki istasyonda ise sadece araç sürücüleri değil, ev ve iş yerlerindeki jeneratörleri çalıştırmak için bidonlarla sıra bekleyen vatandaşlar tam anlamıyla bir insan seli oluşturuyor.
170 Kilometre Öteden Benzin Aramak İçin Geliyorlar
İstasyonlardaki çaresiz bekleyiş sürerken, çevre illerden başkente yönelen akaryakıt göçü durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Trablus’un 170 kilometre güneyindeki Zintan kentinden yakıt bulabilmek amacıyla başkente gelen Yusuf Ali adındaki bir sürücü, kendi şehrinde hiç benzin kalmadığını vurguluyor. Ali, yaşadığı sıkıntıyı şu sözlerle dile getiriyor:
"Sırf depomu doldurmak ve eve bir bidon yedek benzin götürebilmek için 1,5 saattir bu kuyrukta bekliyorum. Kendi şehrim Zintan'da damla benzin kalmadı. Karaborsada dizelin litresi fahiş rakamlara ulaştı, halk ne yapacağını şaşırmış durumda."
Sosyal Medya Ve Panik Alımları Tedarik Zincirini Kilitledi
Uzun süredir devam eden temel altyapı sorunları, toplumsal panik alımlarını da tetikledi. Sosyal medyada paylaşılan ve tek bir araçla 40’a yakın bidon taşıyan vatandaşların görüntüleri, krizin boyutunu ve derinleşen depolama eğilimini açıkça sergiliyor. Kuyrukta bekleyen vatandaşlar, depolarında halen benzin olan kişilerin paniğe kapılarak sıraya girmesinin krizin hafiflemesini engellediğini vurgulayarak yetkilileri bir an önce kalıcı adımlar atmaya çağırıyor.
