Avrupa Birliği (AB), üye ülkelerin gümrük idareleri arasındaki kopuklukları gidermek ve küresel ticaretin değişen dinamiklerine uyum sağlamak amacıyla hazırladığı kapsamlı gümrük reformunu uygulamaya koydu. Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi onayından geçerek Resmi Gazete'de yayımlanan yeni mevzuat; gümrük süreçlerini tamamen dijitalleştirmeyi, bürokrasiyi azaltmayı ve sınır hattındaki güvenlik ile risk denetimlerini tek elden yürütmeyi hedefliyor.
Fransa Merkezli Yeni "AB Gümrük İdaresi" Kuruluyor
Reformun omurgasını, gümrük mevzuatını baştan aşağı güncelleyen yeni AB Gümrük Kodu ile Fransa'nın Lille kentinde faaliyete geçecek olan AB Gümrük İdaresi oluşturuyor. 2027 yılı itibarıyla tam kapasite çalışması planlanan bu yeni kurum, 27 üye ülkenin yerel gümrük otoriteleri arasındaki koordinasyonu sağlayacak. Ortak bir risk değerlendirme mekanizması kuracak olan idare, yasa dışı ticaret ve güvenlik tehditlerine karşı Birlik çapında anlık ve senkronize müdahalelere imkan tanıyacak.
Ulusal Sistemler Tarihe Karışıyor: AB Gümrük Veri Merkezi
Yeni gümrük yapısının teknolojik altyapısını AB Gümrük Veri Merkezi oluşturacak. Üye ülkelerin birbirinden bağımsız yürüttüğü ulusal yazılımlar ve bilgi teknolojileri sistemleri, zaman içinde devredışı bırakılarak tek bir dijital platform altında birleştirilecek.
Bu dönüşüm sayesinde ihracat ve ithalat yapan işletmeler, ürün beyannamelerini ve gümrük evraklarını karmaşık yerel prosedürler yerine tek bir AB veri platformu üzerinden sunabilecek. Sistem, e-ticaret aktörleri için 1 Temmuz 2028 tarihinden itibaren zorunlu kılınacak. Diğer tüm ticari işletmelerin platforma entegrasyonu ise en geç 2031 yılına kadar tamamlanacak.
E-Ticarette Düşük Değerli Paketlere Yeni Maliyet Yönetimi
Gümrük reformunun en kritik başlıklarından birini ise büyüyen e-ticaret hacmi ve küçük paket gönderileri oluşturuyor. Daha önce 150 avronun altındaki yurt dışı siparişlerine tanınan gümrük vergisi muafiyetini kaldıran AB, bu ürünler için 1 Temmuz 2026 ile 1 Temmuz 2028 tarihleri arasında uygulanmak üzere ürün başına 3 avroluk geçici gümrük vergisi getirmişti.
Yeni kararla birlikte, gümrüklerde oluşan yoğun işlem maliyetlerini karşılamak amacıyla Kasım ayı itibarıyla Birlik genelinde ilave bir işlem ücreti de tahsil edilmeye başlanacak. Geçici vergiden bağımsız olarak alınacak bu ek ücretin kesin tutarı, AB Komisyonu tarafından hazırlanacak alt düzenlemeyle netlik kazanacak.
Üye ülkelere ulusal mevzuatlarını ve altyapılarını yeni standartlara uyarlamaları için 12 aylık bir geçiş süreci tanınırken, düzenlemenin küresel tedarik zincirleri ve Avrupa pazarına ürün sunan tüm ihracatçılar üzerinde uzun vadeli etkiler yaratması bekleniyor.
