Türkiye, temel gıda maddelerinin başında gelen ayçiçeği yağında hem yerli üretimi güvence altına alacak hem de tüketiciyi fiyat dalgalanmalarına karşı koruyacak kritik bir ticaret politikasını hayata geçiriyor. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan duyuruya göre, yağlık ayçiçeği tohumu ve ham ayçiçeği yağı ithalatında, piyasa dengelerini gözeten yeni bir tarife kontenjanı dönemi başlıyor. Uygulamayla birlikte, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği artırılırken, iç piyasadaki spekülatif hareketlerin de önüne geçilmesi hedefleniyor.
Hedef: Yerli Üreticinin Teşviki ve Arz Güvenliği
Bakanlık, küresel ve yerel piyasa dinamiklerini yakından takip ederek, üretici ve tüketici refahını ortak bir paydada buluşturmayı amaçlıyor. Türkiye'nin mevcut ayçiçeği üretiminin tüketim talebini tam olarak karşılayamadığı noktalardan yola çıkan ekonomi yönetimi, yerli tarımı baltalamayacak bir formül geliştirdi. Son iki sezondur başarıyla uygulanan sistemle, sadece yerli üretimin yetersiz kaldığı pay kadar düşük gümrük vergili ithalata izin verilerek iç piyasada denge sağlandı. Yeni kararla birlikte, yerli mahsulün en verimli şekilde değerlendirilmesi ve sanayicinin ham madde arzının kesintisiz sürmesi planlanıyor.
Hasat Dönemine Özel İthalat Takvimi
Yeni düzenleme, Türkiye genelindeki ayçiçeği hasat takvimiyle tamamen senkronize bir şekilde yürütülecek. Bu kapsamda, 1 Temmuz - 30 Kasım 2026 tarihleri arasında yerli ayçiçeği tohumu alımı gerçekleştiren sanayicilere öncelik tanınacak. İthalat izinleri, yerli üreticinin elindeki ürünün tamamen tükendiği ve piyasada arz açığının oluştuğu 11 Ocak - 31 Mayıs 2027 tarihleri arasında geçerli olacak. Belirlenen bu stratejik dönemin ardından düşük gümrük vergili ithalat imkanına son verilecek. Böylece yerli çiftçinin hasat döneminde haksız rekabete uğramasının önüne geçilecek.
Gümrük Vergilerinde Kritik Oranlar Belirlendi
Açıklanan tarife kontenjanının detaylarına göre; 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi yüzde 0 (sıfır) olarak uygulanacak. Bu miktarın karşılığı olarak ikame edilebilecek 500 bin ton ham ayçiçeği yağı ithalatında ise gümrük vergisi yüzde 20 olarak set edilecek. Sınırlı miktarda tutulan bu kontenjanlar sayesinde hem sanayici ham maddeye makul maliyetlerle ulaşabilecek hem de piyasada oluşabilecek yapay fiyat artışlarının önüne set çekilecek.
Piyasa Spekülasyonuna Karşı Sıkı Takip
Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili tüm devlet kurumları ve sektör paydaşlarıyla koordineli bir süreç yöneteceklerini vurguladı. Yapılan açıklamada, arz-talep dengesi ile fiyat grafiklerinin anlık olarak izleneceği belirtilirken, üreticiden tüketiciye kadar uzanan zincirin hiçbir halkasının zarar görmemesi adına proaktif adımların atılmaya devam edileceği ifade edildi.
