Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmalar, askeri hatların ötesine geçerek dev ticari dağıtım ağlarını hedef almaya başladı. Ukrayna ordusunun, Rusya'nın en büyük e-ticaret platformlarından biri olan Wildberries'e ait devasa lojistik merkezlerini insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alması, savaşın boyutunu ve stratejik hedeflerini yeniden şekillendirdi. Rusya'nın da karşı misilleme olarak Ukrayna'daki enerji ve askeri altyapılara yönelik füze ve İHA saldırılarını sürdürmesi, her iki tarafın da rakibinin lojistik ve ekonomik gücünü kırmaya çalıştığını ortaya koyuyor.
566 Bin Metrekarelik Alan Alevlere Teslim Oldu
Temmuz ayı içerisinde gerçekleşen saldırılar, şirketin kritik dağıtım noktalarını doğrudan vurdu. 18 Temmuz'da Moskova yakınlarındaki Elektrostal ve Tambov bölgelerinde yer alan depolar hedef alınırken; 22 Temmuz'da Krasnodar ve Nevinnomıssk tesisleri İHA'ların hedefi oldu. Çıkan yangınlar ve yıkım sonucunda en az 9 kişi yaşamını yitirirken, 60'tan fazla kişi yaralı olarak hastaneye kaldırıldı.
Zarar gören dört dev tesisin toplam büyüklüğü 566 bin ila 628 bin metrekare arasında değişiyor. Bu rakam, Wildberries’in ülke genelindeki depolama kapasitesinin yaklaşık %12 ila %14’lük devasa bir bölümüne denk geliyor. Özellikle başkent Moskova'nın lojistik omurgasını oluşturan Elektrostal tesisinin devre dışı kalması, bölgedeki teslimat süreçleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturdu.
"Sivil Depo" mu, "Çift Kullanımlı Askeri Tesis" mi?
Saldırıların ardından uluslararası kamuoyunda dikkat çekici iddialar gündeme geldi. Ukrayna kanadı, vurulan tesislerde uluslararası yaptırımlara tabi olan İHA parçaları, navigasyon sistemleri ve askeri amaçla da kullanılabilen "çift kullanımlı" teknolojik ürünlerin depolandığını öne sürdü. Kiev yönetimi, bu tür uzun menzilli operasyonların Moskova’nın lojistik ve askeri hareket kabiliyetini felç etmeyi amaçladığını savundu.
Kremlin cephesi ise iddiaları kesin bir dille yalanladı. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, söz konusu depoların tamamen ticari amaçlarla kullanıldığını ve saldırıların doğrudan sivil işletmelere zarar verdiğini belirterek tepki gösterdi.
Zararın Faturası 1.9 Milyar Doları Bulabilir
Saldırıların ardından açıklama yapan Wildberries Kurucusu ve CEO'su Tatyana Kim, personelin hızla tahliye edildiğini ve sipariş akışının aksamaması için operasyonların alternatif merkezlere kaydırıldığını duyurdu. Şirketin çok merkezli altyapısı sayesinde büyük çaplı bir tüketici krizinin önüne geçilse de, stok kayıplarının faturası ağır oldu.
Depolarda bulunan ürünlerin büyük bölümünün küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) ait olması, tüccarları iflasın eşiğine getirdi. Şirketin yaşanan yıkımı "mücbir sebep" (force majeure) olarak değerlendirmesi ise satıcılar arasında büyük hukuki tartışmalara yol açtı.
Ekonomik Fatura Büyüyor:
Rusya Elektronik Ticaret Piyasası Katılımcıları Birliği, krizden etkilenen satıcılar için 6 aylık vergi ertelemesi talep etti. Uzmanlar, Wildberries’in uğradığı toplam maddi zararın 100 milyar ila 150 milyar ruble (yaklaşık 1,2 - 1,9 milyar dolar) arasında olabileceğini tahmin ediyor.
Lojistik Ağlar Savaşın Yeni Cephesi Haline Geldi
Askeri uzmanlar ve ekonomi analistleri, Ukrayna'nın bu hamlelerini Rusya'nın stratejik ürün akışını ve çift kullanımlı teknoloji tedarikini kesmeye yönelik planlı adımlar olarak değerlendiriyor. Ticari lojistik ağlarının doğrudan hedef haline gelmesi, modern savaşlarda sivil ve askeri altyapı arasındaki çizginin ne kadar bulanıklaştığını bir kez daha gözler önüne serdi.
