Karadeniz’de tırmanan askeri gerilim, bölgedeki deniz ticaretini ve küresel lojistik hatlarını bir kez daha durma noktasına getirdi. Rusya’nın son dönemde yoğunlaştırdığı hava ve füze saldırılarının ardından Ukrayna’nın Karadeniz kıyısındaki en kritik üç ticari limanı boşaldı. Canlı gemi takip verileri (MarineTraffic), Odessa, Çernomorsk ve Yujnıy limanlarında ticari gemi trafiğinin tamamen kesildiğini ortaya koydu.
Güvenlik Riski Nedeniyle Geçici Fren
Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, artan güvenlik riskleri sebebiyle uluslararası taşımacılık firmalarının bölgedeki faaliyetlerini askıya aldığı doğrulandı. Bakan Taras Vısotskiy, nakliye devlerinin Ukrayna limanlarını kapsayan operasyonlarını geçici olarak durdurduğunu belirterek kararın arkasındaki temel nedenin çalışanların ve gemilerin can/mal güvenliği olduğunu vurguladı.
Dev Lojistik Şirketleri Rotayı Romanya’ya Çevirdi
Gelişmelerin ardından ilk somut adım küresel deniz taşımacılığı devi Maersk’ten geldi. Şirket, Çernomorsk Limanı üzerinden sağladığı Ukrayna bağlantılı hatları geçici süreyle askıya aldığını duyurdu.
Açıklanan acil durum planına göre:
Çernomorsk’ta tahliye edilmesi planlanan ithalat yükleri, Romanya’nın Köstence Limanı’na yönlendirilecek.
Ukrayna çıkışlı mevcut ihracat rezervasyonları olan müşterilere ise ücretsiz iptal veya yükleme noktasını Köstence olarak değiştirme hakkı tanınacak.
Askeri Hedef mi, İhracata Darbe mi? Taraflardan Karşılıklı İddialar
Liman altyapılarına düzenlenen operasyonlar taraflar arasında sert bir söylem savaşını da beraberinde getirdi. Rusya Savunma Bakanlığı, Odessa ve Çernomorsk’a yönelik son bombardımanlarda Ukrayna ordusuna yakıt ve askeri teçhizat sağlayan depolar ile lojistik tesislerin hedef alındığını savundu.
Ukrayna makamları ise Rusya’nın iddiasını reddederek, saldırıların doğrudan sivil ticari taşımacılığı ve ülkenin dünyayı besleyen tarım ihracatını felç etmeyi amaçladığını bildirdi. Son dönemde Ukrayna'nın da Rusya'nın Karadeniz ve Azak Denizi’ndeki lojistik hatlarına yönelik hamlelerini artırması, bölgedeki misilleme riskini ve güvenlik krizini tırmandıran ana etkenler arasında gösteriliyor.
Küresel Gıda Arzı Yeniden Tehlikede
Söz konusu üç liman, Ukrayna'nın dünya pazarlarına ulaştırdığı tahıl ve ayçiçek yağı gibi temel gıda maddelerinin ana çıkış noktaları konumunda bulunuyor. Bölgedeki ticari trafiğin durması, halihazırda hassas dengeler üzerinde duran küresel gıda fiyatları ve tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı yeniden artırma riski taşıyor.
