Tarım ve Orman Bakanlığı, ülke genelindeki toprak kaynaklarının korunması ve bu kaynakların sürdürülebilir kullanımının sağlanması amacıyla yürüttüğü çalışmaları hızlandırdı. Bakanlık verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla 18 ilde bulunan 34 ovada toplam 421 bin 914 hektar alana yönelik koruma çalışmaları tamamlanarak kayıt altına alındı. Bu çalışmalar, tarımsal potansiyeli yüksek olan arazilerin amaç dışı kullanımının engellenmesini hedefliyor.
Tarımsal İzleme ve Bilgi Sistemi Projesi’nde Yeni Aşama
Arazi Kullanım Planlamasının (AKUP) temel altlığı olarak kabul edilen 1/5.000 ölçekli detaylı toprak etüt çalışmaları ülke genelinde farklı aşamalarda devam ediyor. Güncel verilere göre, söz konusu etüt çalışmaları 10 ilde tamamen sona ererken, 21 ilde saha faaliyetleri sürdürülüyor. Planlama kapsamındaki 13 ilde ise ihale süreciyle ilgili çalışmaların devam ettiği bildirildi.
Toprak etütlerinin tamamlandığı Edirne, Tekirdağ, Yalova ve Kırklareli illerinde, 1/5.000 ölçekli AKUP ihale süreciyle ilgili resmi adımlar geçtiğimiz yıl içerisinde atıldı. Bu çalışmalarla, toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre en verimli şekilde kullanılması amaçlanıyor.
73 İlde Büyük Ova Koruma Alanı İlan Edildi
Tarımsal üretim potansiyeli yüksek olan; ancak erozyon, kirlenme, yanlış kullanım veya yerleşim baskısı gibi nedenlerle arazi bozulmasının hızlı geliştiği alanlar "Büyük Ova" statüsünde korunuyor. 2025 yılına kadar olan süreçte 73 ildeki 468 ova, bu kapsamda koruma alanı ilan edildi. İlan edilen bu alanların toplam büyüklüğü 9 milyon 448 bin 55 hektara ulaştı. Geçen yıl içinde 18 ildeki 34 ovanın yanı sıra, 10 ildeki büyük ova koruma alanlarında revize faaliyetlerinin de sonuçlandırıldığı belirtildi.
Bölgelere Göre Toprak Sınıflaması ve Etüt Çalışmaları
Bakanlık tarafından yürütülen toprak sınıflaması ve haritalama faaliyetleri Türkiye’nin pek çok bölgesinde eş zamanlı olarak yürütülüyor:
Trakya ve Marmara Hattı: Edirne, Tekirdağ, Kırklareli ve Yalova’da 931 bin hektar alanda ihaleye çıkılırken, bu alanın 750 bin hektarında detaylı toprak etüt ve haritalama işlemleri bitirildi.
Ege ve Güney Marmara: Çanakkale, İzmir, Bursa, Balıkesir, Aydın ve Manisa illerini kapsayan 2,4 milyon hektarlık alandaki arazi çalışmaları tamamlandı.
İç Anadolu ve Batı Akdeniz: Bilecik, Kütahya, Eskişehir, Uşak, Afyonkarahisar, Isparta, Denizli, Burdur, Muğla ve Antalya illerindeki 2,4 milyon hektarlık tarım alanında ön büro çalışmaları sonuçlandırıldı. Bu bölgelerde arazi ve laboratuvar analiz süreci ise devam ediyor.
Güneydoğu ve Doğu Anadolu’da Yeni Yatırımlar
Bakanlık, 2025 yılı içerisinde geniş kapsamlı yeni bir etüt çalışmasını da başlattı. Şanlıurfa, Diyarbakır, Elazığ, Adıyaman, Malatya, Kahramanmaraş, Gaziantep, Kilis, Hatay, Osmaniye ve Adana illerinde toplam 5,4 milyon hektar alanı kapsayan detaylı toprak etüt ve haritalama çalışmaları için ihale süreci tamamlanarak sözleşmeler imzalandı.
Ayrıca Edirne, Tekirdağ, Kırklareli, Yalova, Muğla, Burdur, Eskişehir, Afyonkarahisar ve Antalya illerinde toplam 1,6 milyon hektar alanı kapsayan faaliyetler için de yeni ihale hazırlıklarının sürdüğü kaydedildi.
