Türkiye’nin tarımsal ihracatında stratejik bir öneme sahip olan ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde "yeşil altın" olarak adlandırılan fıstık, küresel pazarlardaki güçlü yerini koruyor. Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye 2026 yılının ilk altı aylık döneminde dünya genelinde tam 66 ülkeye fıstık ihraç ederek ülke ekonomisine 60 milyon 814 bin dolarlık girdi sağladı.
Geçtiğimiz yılın tamamında 94 farklı ülkeye yapılan ihracatla 178 milyon 203 bin dolarlık bir başarıya imza atan sektör, bu yıl da küresel piyasalardaki varlığını hissettirmeye devam ediyor. Geçen yılın ocak-haziran döneminde 113 milyon 339 bin dolar olan ihracat rakamları, bu yıl yaşanan periyodik üretim dengeleri ve iklimsel faktörlerin etkisiyle ilk yarıda 60,8 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Zirvede İtalya Var
Dünyanın dört bir yanına gönderilen Türk fıstığına en yoğun talep yine Avrupa ülkelerinden geldi. Yılın ilk yarısında gerçekleştirilen ihracatta aslan payını İtalya aldı. Türkiye, gurme mutfağıyla bilinen İtalya'ya 18 milyon 92 bin dolarlık fıstık satışı gerçekleştirdi. İtalya'yı 8 milyon 978 bin dolarlık ithalatla Avrupa'nın bir diğer büyük ekonomisi olan Almanya takip etti. Orta Asya pazarında ise Kazakistan, 5 milyon 993 bin dolarlık taleple Türkiye'nin en önemli üçüncü fıstık pazarı olarak kayıtlara geçti.
İklimsel Zorluklara Karşı Üretimde Kararlılık
Türkiye Fıstık Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Faruk Akbaş, fıstığın sadece ekonomik bir değer olmanın ötesinde, Şanlıurfa ve Gaziantep başta olmak üzere bölgedeki binlerce ailenin temel geçim kaynağı olduğunu vurguladı. Tarımsal üretimin doğa koşullarıyla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çeken Akbaş, fıstıkta bir önceki dönemin "yok yılı" (periyodisite) olduğunu, buna ek olarak kuraklık ve zirai don gibi faktörlerin rekolteyi etkilediğini belirtti. Bu yıl da bölgede zaman zaman etkili olan şiddetli rüzgarların üretimi zorladığını aktaran Akbaş, tüm bu olumsuzluklara rağmen üreticilerin bahçelerindeki sulama, bakım ve hasat öncesi hazırlıkları büyük bir titizlikle yürüttüğünü ifade etti.
Yeni Rotalar ve İkinci Yarı Hedefleri
Önümüzdeki günlerde başlayacak olan yeni hasat dönemiyle birlikte fıstık sektöründe beklentiler oldukça yüksek. Çiftçilerin sahadaki üretim disiplini ve yüksek kaliteli ürün elde etme çabalarının yılın ikinci yarısındaki ihracat rakamlarına doğrudan yansıyacağını belirten Birlik Başkanı Faruk Akbaş, konuya ilişkin şunları kaydetti:
"Hasat döneminde elde edeceğimiz yüksek verim ve kalite, 2026 yılı ihracatımızı çok daha güçlü bir noktaya taşıyacaktır. Üretim standardımızın yükselmesiyle hem iç piyasada hem de uluslararası arena genelinde fıstığımıza olan talebin katlanarak artacağını öngörüyoruz. Mevcut pazarlardaki payımızı büyütmenin yanı sıra, fıstığımızı yeni coğrafyalarla tanıştırmak ve farklı ülke pazarlarına açılmak adına yeni stratejiler üzerinde çalışmalarımızı kesintisiz sürdürüyoruz."
