1973'te imzalanan Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın sona ermesiyle birlikte Türkiye ve Irak, enerji işbirliğine yeni bir boyut kazandırma kararı aldı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Irak'ın Kerkük bölgesindeki petrol sahalarına ortaklık yaparak bu alanda önemli bir adım attı. Bu ortaklık, Türkiye ile Irak arasındaki enerji ilişkilerini yalnızca petrol taşımacılığı ile sınırlı kalmayarak, ortak üretim ve enerji altyapı projelerine yönlendirmiş durumda.
TPAO, bp ve ConocoPhillips ile birlikte oluşturulan konsorsiyuma %15 oranında ortak oldu ve bu konsorsiyum, Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarında üretim artışı hedefliyor. Irak’ın Maden Çıkaran Endüstriler Şeffaflık Girişimi’nin (EITI) verilerine göre, bu sahalarda günlük yaklaşık 300 bin varil petrol üretiliyor; bunun yaklaşık 133 bini Bai Hassan, 107 bini Baba ve Avanah kubbeleri, 38 bini Jambur ve 25 bini Khabbaz sahalarından geliyor.
Projenin ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğeri hidrokarbon kaynağını kapsaması öngörülüyor. bp, bunun toplamda 20 milyar varil petrol eşdeğeri kaynak potansiyeline ulaşabileceğini belirtmiştir. Türkiye-Irak enerji işbirliğinde yeni bir sayfanın açılması, her iki ülkenin enerji potansiyelini artırmayı amaçlıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 1973 anlaşmasının sona ermesinin ardından, mevcut işbirliği modelinin sadece petrol ile sınırlı kalmayacağını, doğal gaz ve enerji altyapısını da kapsayacağını dile getirdi. Türkiye'nin Irak tarafına, BOTAŞ’ın petrol taşımacılığını bir yılı kapsayacak şekilde sürmesini sağlayacak geçiş düzenlemesi teklifinde bulunduğunu ifade etti.
TPAO'nun stratejik ortaklıkları, enerji güvenliğini yalnızca ithalatla değil, üretime katılım ile sağlama hedefinde önemli bir dönüm noktası. Londra Enerji Kulübü Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Öğütçü, Kerkük'ün dünyanın en verimli petrol havzalarından biri olduğuna dikkat çekerek, TPAO’nun bp ve ConocoPhillips gibi küresel devlerle aynı projede yer almasının Türkiye'nin uluslararası enerji ligindeki konumunu güçlendireceğini değerlendirdi.
Öğütçü, ayrıca Kerkük-Ceyhan Boru Hattı'nın etkin kullanımıyla Türkiye'nin bölgesel enerji ticaret merkezi olma hedefine katkı sağlayacağını belirtti. Nitekim bu ortaklığın yalnızca %15’lik bir payla değerlendirilemeyeceği, TPAO’nun uluslararası projeler açısından sunduğu fırsatların da önemli olduğu vurgulanıyor.
