Yüksek teknoloji alanında küresel ölçekte yaşanan rekabette konumunu güçlendirmek isteyen Türkiye, kuantum ekosistemine yönelik dev adımlar atmaya devam ediyor. Kuantum hesaplama, algılama, haberleşme ve metroloji gibi kritik başlıkları ulusal teknoloji vizyonunun merkezine koyan ülkemiz; güçlü araştırma altyapıları, nitelikli insan kaynağı ve sanayi entegrasyonuyla ticarileşme süreçlerine hız verdi.
Bu vizyonun en somut göstergelerinden biri olan ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı, "HIT-Kuantum" projesiyle 300 milyon dolarlık dev bir teşvik paketini hayata geçirdi. Bu kaynakla, üniversitelerin ve özel sektörün erişimine açık yüksek kapasiteli kuantum bilişim altyapılarının kurulması ve stratejik insan kaynağının yetiştirilmesi amaçlanıyor.
İlk Yerli Kuantum Bilgisayarı "QuanT" ve Uzaydaki Yerli İz
Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) koordinesinde yürütülen stratejik iş birlikleri, Türkiye’nin yerli kuantum gücünü somut çıktılara dönüştürüyor. TOBB, TOBB ETÜ ve ASELSAN ortaklığıyla TOBB ETÜ Teknoloji Merkezi bünyesinde hayata geçirilen Kuantum Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı, ülkenin ilk kuantum bilgisayarı olan QuanT üzerindeki çalışmalarını tamamladı.
Donanımsal bağımsızlık açısından kritik öneme sahip olan bir diğer gelişme ise yerli atomik saat teknolojilerinde yaşandı. TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) tarafından geliştirilen rubidyum ve stronsiyum optik örgü saat prototipleri ile kuantum çip örnekleri vitrine çıkarken, uzay tabanlı zaman-frekans teknolojisi sunan Rubidyum Atomik Frekans Standardı (RAFS), SpaceX Transporter-17 göreviyle yörüngedeki yerini başarıyla aldı.
EUREKA Xecs 2026 Çağrısı ile Uluslararası Kuantum Köprüsü
Teknoloji Hazırlık Seviyesi’ni (THS) yükselterek laboratuvarda geliştirilen çözümleri sanayiye aktarmak isteyen TÜBİTAK, Uluslararası EUREKA Xecs 2026 Uygulamalı Kuantum Teknolojileri Çağrısı’nı duyurdu. Özel sektör ve kamu kurumlarının ortak projeler geliştirmesini hedefleyen çağrı, Türkiye'deki girişimlerin küresel arenada rol almasının önünü açıyor.
Kuantum algılama ile hassas sensörlerin geliştirilmesi, siber güvenlikte kuantum haberleşme altyapıları ve metroloji alanındaki yüksek hassasiyetli ölçüm projelerini kapsayan bu adımla; Avrupa Birliği ve Ufuk Avrupa paydaşlarıyla güçlü AR-GE konsorsiyumları kurulacak. Yılın son çeyreğine kadar başvuruları kabul edilecek uluslararası projelerle Türk sanayisi, yarının veri güvenliği ve hesaplama teknolojilerine bugünden entegre olacak.
