Türkiye, sera gazı emisyonlarının fiyatlandırılmasına dayalı Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ile önemli bir adım atarak yeşil dönüşüm sürecini destekleyecek.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak ETS'nin uygulanmasına ilişkin kuralları belirledi. 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşılması hedefiyle oluşturulan sistem, enerji yoğun sektörlerde emisyonların azaltımını teşvik edecek.
Yüksek emisyonlu sektörler takibe alınacak
ETS'nin uygulama aşamasına geçildiğinde, yıllık 50 bin tonun üzerinde karbondioksit eşdeğeri emisyona sahip sektörler, emisyonlarını izleyecek ve raporlayacak. İşletmeler, emisyon yoğunluklarına göre mali yükümlülük altına girecek. Daha verimli ve temiz teknolojiler kullanan işletmeler avantaj sağlayacakken, yüksek emisyon yoğunluğuna sahip olanlar ek maliyetlerle karşılaşacak.
Gelirler yeşil dönüşüme harcanacak
Sistemin sağladığı gelirlerin iklim değişikliğiyle mücadele ve yeşil dönüşümü desteklemek amacıyla kullanılabileceği öngörülüyor. Yüzde 10'a kadar olan kısmın fosil yakıtlardan çıkış sürecinde kullanılacak olması, kömür havzalarında çalışanlar için bir finansman imkanı yaratacak.
Ember Türkiye Enerji Analisti Bahadır Sercan Gümüş, doğru şekilde tasarlanmış bir ETS'nin elektrik üretiminde emisyon yoğunluğunu azaltmaya yönelik fayda sağlayarak temiz enerji dönüşümünü hızlandıracağını ifade etti. Gümüş, sistemin karbon fiyatlandırma mekanizmasının ötesine geçerek sanayi rekabetçiliğini artırma potansiyeline sahip olduğunu belirtti.
Ayrıca, sektör bazında net sıfır yol haritalarının hazırlanması ve tahsisat oranlarının öngörülebilir bir patikaya bağlanmasının önemine dikkat çeken Gümüş, böylece emisyonların daha kontrollü bir şekilde azaltılabileceğini vurguladı. Ücretsiz tahsisat uygulaması konusunun da dikkatle tasarlanması gerektiğinin altını çizdi.
