Türk Gıda Sektöründen Dev Performans
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre; ayçiçek yağından makarnaya, çikolatalı ürünlerden buğday ununa kadar geniş bir yelpazede üretim yapan Türk hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü, ocak-mayıs döneminde küresel gıda pazarındaki güçlü duruşunu korudu. Sektör, yılın ilk 5 ayında dünya genelinde 211 ülke ve serbest bölgeye ulaşarak toplamda 4,8 milyar dolarlık dış satıma imza attı.
Küresel piyasalarda yaşanan fiyat dalgalanmaları ve hacimsel daralmaların etkisiyle, ihracat performansı miktar bazında yüzde 15,5, değer bazında ise yüzde 7,1 oranında bir gerileme kaydetti. Ancak bu durum, Türk gıda sanayisinin dünya mutfaklarındaki ağırlığını gölgelemedi.
İhracatın Lokomotifi Ayçiçek Yağı Oldu
Ürün grupları incelendiğinde, bu dönemin en dikkat çekici başarı hikayesine ayçiçek yağı imza attı. Geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 16,8 gibi güçlü bir ivme yakalayan ayçiçek yağı ihracatı, 551,3 milyon dolara ulaşarak sektörün en çok kazandıran kalemi oldu. Temel gıda maddelerindeki bu talep artışı, Türkiye’nin bitkisel yağ endüstrisindeki küresel gücünü bir kez daha tescilledi.
Orta Doğu’da Dengeler Değişiyor: Irak Düştü, İran Yükseldi
Türkiye’nin geleneksel pazarlarında ise bu dönemde kartlar yeniden karıldı. En büyük pazar konumundaki Irak’a yapılan ihracatta yüzde 28’lik bir geri çekilme yaşanırken, bu düşüş tüm Orta Doğu pazarını yüzde 13,8 oranında aşağı çekti. Irak’ta yaşanan bu kayba rağmen Türkiye, 560,2 milyon dolarlık hacimle bölgedeki ağırlığını korumayı bildi.
Orta Doğu'daki asıl sürpriz ise İran pazarında yaşandı. Yılın ilk 5 ayında İran’a yönelik gıda ihracatı yüzde 34,6 gibi rekor bir artış göstererek 147,1 milyon dolara tırmandı. Bu performansla İran, Türkiye'nin hububat sektöründe en çok ihracat yaptığı ilk 6 ülke arasındaki yerini sağlamlaştırdı.
"En Büyük Güvencemiz Rekor Rekolte Beklentisi"
Yaşanan küresel gelişmeleri ve sektörel performansı değerlendiren TİM Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Nihat Uysallı, mayıs ayında resmi tatiller nedeniyle yaşanan 6 eksik iş gününün aylık ihracat rakamlarını sınırladığına dikkat çekti. Uysallı, buna rağmen Türk gıda sanayisinin yüksek pazar esnekliği ve küresel rekabet yeteneği sayesinde stratejik cazibesini koruduğunu vurguladı.
Dünya genelindeki maliyet artışları ve hacim baskılarına karşı en büyük kozlarının yerli üretim gücü olduğunu belirten Uysallı, şu ifadeleri kullandı:
"TÜİK verilerine baktığımızda önümüzdeki dönem için buğdayda yüzde 26,7, kırmızı mercimekte yüzde 54,1 ve ayçiçeğinde yüzde 16,2'lik tarihi bir üretim artışı öngörülüyor. Bu rekor rekolte tahminleri; un, makarna, bitkisel yağ ve bakliyat sanayimiz için hayati önem taşıyan bir hammadde güvencesi anlamına geliyor. Güçlü iç arz, küresel pazarlardaki elimizi çok daha güçlendirecektir."
