Dış Ticarette Fiyatlar Yükseldi, Hacim Daraldı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekonomi yönetiminin ve piyasaların yakından takip ettiği mayıs ayına ilişkin dış ticaret endekslerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, küresel maliyet artışlarının ve talep değişimlerinin Türkiye'nin dış ticaret yapısı üzerindeki etkilerini gözler önüne serdi. Mayıs döneminde hem ihraç hem de ithal edilen ürünlerin fiyat seviyelerinde yukarı yönlü bir hareketlilik yaşanırken, ticaretin fiziki hacminde ise yavaşlama eğilimi dikkat çekti.
İhracat ve İthalat Fiyatlarında Eş Zamanlı Yükseliş
TÜİK raporuna göre, ihracat birim değer endeksi mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 14,2 oranında artış kaydetti. Sektörel kırılımlar incelendiğinde; gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 8,8, yakıt hariç ham maddelerde yüzde 11,3, imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 12 oranında fiyat artışları yaşandı. En belirgin yükseliş ise yüzde 52,5 ile yakıt kalemi altında gerçekleşti.
Aynı dönemde ithalat birim değer endeksi de ihracata paralel bir şekilde yıllık bazda yüzde 14,2 yükseldi. İthalat tarafında gıda, içecek ve tütün fiyatları yüzde 2,4 gerileme gösterirken; yakıtlarda yüzde 49, ham maddelerde yüzde 4,3 ve imalat sanayisinde yüzde 6,4'lük artışlar hesaplandı.
Ticaret Hacminde Mayıs Ayı Daralması
Fiyatlardaki yükseliş trendine karşın, dış ticarete konu olan ürünlerin miktarında gerileme yaşandı. İhracat miktar endeksi, mayısta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 20,8 azaldı. Bu dönemde gıda, içecek ve tütün ihracat hacmi yüzde 16, ham maddeler yüzde 19,9, yakıtlar yüzde 20,6 ve imalat sanayi ürünleri yüzde 21,4 oranında düşüş kaydetti.
Benzer bir tablo ithalat miktar endeksinde de görüldü. Yıllık bazda yüzde 21,8 gerileyen ithalat miktar endeksinde, imalat sanayi ithalatının yüzde 23,1 oranında azalması ithalattaki frene basma eğilimini net bir şekilde ortaya koydu. Diğer taraftan gıda ve içecek ithalatı yüzde 6,2, ham maddeler yüzde 6,9 ve yakıt ithalat hacmi yüzde 3,8 düşüş gösterdi.
Mevsimsel Etkiler ve Dış Ticaret Haddi
Ekonomideki arındırılmış trendleri gösteren mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilere bakıldığında ise ihracatta aylık bazda toparlanma sinyali alındı. Nisan ayında 146 seviyesinde olan arındırılmış ihracat miktar endeksi, mayısta yüzde 1,2 artarak 147,7'ye ulaştı. Buna karşın arındırılmış ithalat miktar endeksi aylık bazda yüzde 6 azalarak 116 seviyesine geriledi.
Son olarak, ülkenin ihraç ettiği ürünlerin ithal ettiği ürünlere oranla fiyat avantajını ortaya koyan dış ticaret haddi, istikrarlı görünümünü korudu. Geçen yılın mayıs ayında 89,5 olarak kayıtlara geçen dış ticaret haddi, bu yılın aynı döneminde 0,1 puanlık sınırlı bir artışla 89,6 seviyesinde gerçekleşti.
