Bakanlık tarafından yapılan bilgilendirmede, 22 Ağustos 2020 tarihinde yürürlüğe giren "Yenilenmiş Ürünlerin Satışı Hakkında Yönetmelik" kapsamında bugüne kadar atılan adımlar paylaşıldı. Halihazırda Bakanlık onaylı 25 yetkili yenileme merkezinin faaliyet gösterdiği ifade edilirken, bu uygulamanın tüketicilere sağladığı avantajlar vurgulandı.
Tüketicilerin kullanılmış cihazlarını güvenli bir şekilde satabilmesi ve uygun maliyetlerle garantili cihazlara erişebilmesi hedeflenirken, Ocak 2022'den itibaren yaklaşık 1 milyon 574 bin teknolojik ürünün yenilenerek ekonomiye kazandırıldığı bilgisi verildi. Bu süreçte satın alınan ürünlerde yaşanan sorunlarda tüketici haklarının ve garanti süreçlerinin etkin şekilde kullanılmasına öncelik verildiği hatırlatıldı.
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi ile Anlık Takip ve Şeffaflık
Sektörel paydaşların görüşüne sunulan yeni yönetmelik taslağının en dikkat çekici maddelerinden birini "Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi" oluşturuyor. Teknolojik imkanlar ve denetim tecrübeleri doğrultusunda hayata geçirilecek bu sistem sayesinde, yenileme süreçleri anlık olarak izlenebilecek.
Sistem üzerinden yenileme yetki belgelerinin takibi, yetkili satıcı ve yenileme noktalarının denetimi gerçekleştirilecek. Ayrıca kayıp, kaçak veya çalıntı ürün sorgulamaları ile veri trafiğinin kontrolü de bu platform üzerinden sağlanacak. Sertifika üretimi ve yenileme aşamalarının uçtan uca izlenmesiyle birlikte, belirli bilgilerin tüketicilerin erişimine açılması ve böylece piyasadaki güven ortamının pekiştirilmesi amaçlanıyor.
Televizyonlar da Yenilenmiş Ürün Kapsamına Dahil Ediliyor
Düzenleme ile yenilenerek satışa sunulabilecek ürünlerin listesi genişletiliyor. Tüketici kullanımının yoğunlaştığı alanları göz önünde bulunduran Bakanlık, televizyonları da yenilenmiş ürün kategorisine dahil etme kararı aldı. Bu adımın, kaynakların verimli kullanılmasına katkı sağlaması, israfın önlenmesi ve teknolojik ürünlerin ekonomik ömrünün uzatılması yönünde stratejik bir önem taşıdığı belirtildi. Televizyonların da cep telefonları ve tabletler gibi sertifikalı ve garantili bir şekilde yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
Tüketici Haklarında Genişleme ve Cayma Hakkı Düzenlemesi
Yeni yönetmelik taslağı, tüketici mağduriyetlerini önlemek adına önemli hak aramaları ve kısıtlamalar getiriyor. Mesafeli satışlarda geçerli olan cayma hakkı, kapsamı genişletilerek diğer satış yöntemlerine de dahil edilecek. Tüketicilerin ürün karşılığında elde edeceği ödemelerin ve faydaların daha hızlı sonuçlanması için yeni usuller belirlenecek.
Garanti hakları ise sektörün dinamiklerine göre daha kapsamlı hale getirilecek. Ayrıca suistimallerin önüne geçmek amacıyla, yenilenmiş bir ürünün üzerinden en az 30 gün geçmeden tekrar yenileme işlemine tabi tutulması yasaklanacak. Yetki belgelerinin askıya alınması veya iptali gibi kritik kararlar ise belirlenen objektif kriterler çerçevesinde oluşturulacak yetkin bir komisyon tarafından verilecek.
Ekonomik Kriterler ve Finansal Denetimler Sıkılaşıyor
Bakanlık, yenilenmiş ürün piyasasındaki mali yapıyı korumak ve haksız uygulamaları engellemek için ekonomik şartları da güncelliyor. Mevcut ekonomik koşullar dikkate alınarak, yenileme merkezlerine yönelik ödenmiş sermaye şartı yükseltilecek. Özellikle yenilenmiş cep telefonlarına uygulanan taksit imkanları ve düşük KDV oranlarının kötüye kullanımını engellemek amacıyla doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmaları daha güçlü bir yapıya kavuşturulacak. Bu düzenlemelerle sektörün şeffaf, çevreci ve sürdürülebilir bir temele oturtulması hedefleniyor.
