Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, milli tarım politikasında tarihi bir finansman genişlemesine işaret ediyor. Bir önceki yılın bütçe rakamlarına kıyasla 416,8 milyar liralık net bir artışın sağlandığı yeni bütçe masasında, tarım sektörünün genel kullanımı için tahsis edilen toplam kaynak yaklaşık 1 trilyon 305 milyar lira seviyesine ulaştı.
Gıda güvenliğini teminat altına almak, kırsaldan kente göçün önüne geçmek ve üreticinin girdi maliyetlerini hafifletmek amacıyla hazırlanan bütçe paketinde; doğrudan desteklerden yatırımlara, uygun koşullu kredilerden vergi muafiyetlerine kadar pek çok alanda önemli finansman kanalları açıldı.
Doğrudan Destekler 235 Milyar Liraya Tırmandı
Çiftçinin üretim aşamasındaki en büyük güvencelerinden biri olan doğrudan tarımsal destek programları, yeni bütçe döneminde önemli bir sıçrama kaydetti. Geçtiğimiz dönemde 168 milyar lira seviyesinde seyreden destekleme ödemeleri, %40'a yakın bir artışla 235 milyar liraya çıkarıldı.
Eş zamanlı olarak toprağın suyla buluşmasını sağlayacak altyapı projeleri ve modern tarım teknolojileri için ayrılan yatırım ödeneği ise 268 milyar lira olarak belirlendi. Sektörün yapısal sorunlarını çözmeyi hedefleyen bu yatırımların merkezinde ise Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü yer alıyor. DSİ’nin yatırım bütçesi 233 milyar liradan 324 milyar liraya yükseltilerek sulama projelerine hız verildi. Tarım ve Orman Bakanlığının toplam 2027 bütçesi ise 760,6 milyar lira olarak kayıtlara geçti.
Finansman Gücü ve Piyasa Müdahale Kapasitesi Artırılıyor
Yeni bütçe mimarisi yalnızca doğrudan nakdi yardımlarla sınırlı kalmıyor; üreticinin finansmana erişimini kolaylaştıracak ve pazar dalgalanmalarını dizginleyecek mekanizmaları da kapsıyor. Bütçe teklifinde yer alan kritik finansman kalemleri şöyle şekillendi:
Tarımsal Kredi Desteği: Çiftçilerin finansman ihtiyacını karşılamak üzere 325 milyar lira,
Vergi Harcamaları ve Muafiyetler: Üretici üzerindeki mali yükü hafifletmek amacıyla 342 milyar lira,
Piyasa Müdahalesi ve İhracat Destekleri: Tarımsal KİT’lerin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat teşvikleri için 135 milyar lira ödenek tahsis edildi.
"Enflasyon Hedefinin Üzerindeki Artış Üreticiye Nefes Aldıracak"
Bütçedeki rakamsal genişlemeyi değerlendiren Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, sektör kaynağının yüzde 47’lik bir artışla 1,3 trilyon lirayı aşmasının memnuniyet verici olduğunu ifade etti.
Gelecek yıl için öngörülen yüzde 21’lik genel enflasyon hedefi dikkate alındığında, doğrudan desteklerdeki yüzde 40'a yakın artışın çiftçi lehine pozitif bir alan yarattığına dikkat çeken Kiraz, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Desteklerin enflasyon beklentisinin üzerinde tutulması üreticiye olumlu yansıyacaktır. Ancak destekler çiftçi için ana gelir değil, üretimi teşvik eden bir itici güçtür. Asıl odaklanılması gereken nokta, girdi maliyetlerini düşürecek adımlardır. Ürün fiyatı ile maliyet dengesinin üreticiyi koruyacak şekilde kurulması, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşıyor."
Piyasadaki Fiyat Dalgalanmalarına Karşı "KİT" Freni
Özellikle son dönemde meyve ve sebze üreticilerinin yaşadığı düşük fiyat sorunlarına ve pazar dengesizliklerine değinen Kiraz, Tarımsal KİT’lerin müdahale alım bütçesindeki yüzde 181'lik rekor artışa vurgu yaptı.
Müdahale alımlarına ayrılan payın devasa oranda artırılmasının, pazardaki sert fiyat dalgalanmalarının önüne geçmek için tasarlandığını belirten Kiraz, zamanında ve etkin yapılacak müdahale alımlarının çiftçinin alın terini koruyacağını sözlerine ekledi.
