Tarım ve Orman Bakanlığı, bu gece saatlerinden itibaren başlayarak 11 Nisan tarihine kadar Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde etkili olması beklenen zirai don riskine karşı üreticilere yönelik bir uyarı mesajı yayımladı. Meteorolojik veriler ve uzman görüşleri doğrultusunda yapılan duyuruda, tarımsal üretim faaliyetlerinin sürekliliğinin korunması ve olası ekonomik kayıpların asgari düzeye indirilmesi için gerekli önlemlerin alınmasının hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Bakanlıktan Üreticilere Hasar Tespiti ve TARSİM Hatırlatması
Bakanlık tarafından yayımlanan mesajda, 7-11 Nisan dönemini kapsayan zirai don riskinin üretim üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekildi. Tarımsal üretimin aksamaması adına üreticilerin teyakkuzda olmaları istenirken, muhtemel olumsuzluklardan etkilenen çiftçilerin izlemesi gereken resmi süreçler de hatırlatıldı.
Buna göre, don olayından etkilenen üreticilerin gerekli hasar tespit çalışmalarının başlatılabilmesi için vakit kaybetmeden bağlı bulundukları Tarım ve Orman Bakanlığı il ve ilçe müdürlükleri ile irtibata geçmeleri gerekiyor. Ayrıca, tarım sigortası bulunan üreticilerin hasar ihbar işlemleri için ilgili TARSİM kanallarına müracaat etmelerinin önemi vurgulandı. Beklenen don olayının çok sert bir etki yaratmayacağı öngörülmekle birlikte, riskin yönetilmesi için ekim öncesi ve sonrası tedbirlerin eş zamanlı yürütülmesi gerektiği belirtildi.
Yer Seçimi ve Geç Çiçek Açan Türlerin Önemi
Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Mehmet Ali Ünal, Bakanlık ve meteoroloji kaynaklı uyarıların Marmara, İç Anadolu ve Orta Karadeniz bölgelerini işaret ettiğini ifade etti. Bu bölgelerdeki üreticilerin tedbirli olması gerektiğini belirten Ünal, koruma yöntemlerinin "ekim ve dikim öncesi" ile "don zamanı" olmak üzere iki aşamada değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Meyve ve sebze üretiminde yer seçiminin en kritik aşama olduğunu kaydeden Ünal, özellikle hava akımının iyi olduğu güney yamaçların tercih edilmesinin riski azalttığını belirtti. Üreticilerin bölgeye uyumlu çeşitleri seçmesi gerektiğini vurgulayan Ünal, özellikle geç çiçek açan türlerin tercih edilmesinin kayıpları en aza indirmede etkili bir yöntem olduğunu söyledi. Ünal ayrıca, dona karşı alınacak köklü tedbirler kapsamında bitkilerin hormonlarla dayanıklı hale getirilmesi ve bitki yüzeyinde koruyucu katmanlar oluşturulması gibi araştırma geliştirme faaliyetlerinin yapılabileceğine işaret etti.
Don Riskine Karşı Sahada Uygulanacak Pratik Yöntemler
Zirai don olayının yaşandığı kritik saatlerde sahada uygulanabilecek yöntemler hakkında da bilgi veren Mehmet Ali Ünal, ağaç diplerinde ve yanlarında ateş yakarak hava karışımını sağlamanın veya yağmurlama sulama sistemlerini devreye almanın koruyucu etkileri olduğunu dile getirdi.
Türkiye Ziraatçılar Derneği Genel Başkanı Hidayet Muslu ise geçtiğimiz yılın Mayıs ayında yaşanan zirai don nedeniyle çiçek açan meyvelerin döküldüğünü ve bu durumun meyve arzında azalmaya yol açtığını hatırlattı. İklim değişikliğinin benzer problemleri bu yıl da beraberinde getirebileceğini belirten Muslu, küçük ölçekli meyve bahçelerinde saman ve lastik yakılarak duman bulutu oluşturulabileceğini ifade etti.
İklim Değişikliği ve Meteoroloji Biliminin Kullanımı
Hidayet Muslu, zirai donla mücadelede meteoroloji biliminden faydalanmanın önemine değindi. Mevcut durumu geçici bir "kriz" yerine kalıcı bir "iklim değişikliği" olarak tanımlayan Muslu, iklim değişikliğinin tarım sektörü için kalıcı riskler ve tehlikeler barındırdığını vurguladı. Muslu, bu süreçte bilimsel veriler ışığında hareket edilmesinin ve kalıcı çözümler üretilmesinin, önümüzdeki dönemin tamamını kapsayacak tarımsal olumsuzlukların önlenmesinde temel teşkil edeceğini kaydetti.
