Son günlerde yaşanan gelişmeler, Suudi Arabistan'ın petrol ihracat yollarını ciddi şekilde etkilemiş durumda. 10 Eylül'de Doğu-Batı Boru Hattı'nın (Petroline) kapatılması, Hürmüz Boğazı'nda devam eden kısıtlamalarla birleşince, Suudi petrolünün uluslararası piyasalara ulaşımında önemli engeller ortaya çıktı. Uzmanlar, bu durumun Suudi Arabistan'ın petrol stoklarını ve ihracat alternatiflerini oldukça sınırladığını belirtiyor.
Hürmüz'deki kısıtlamaların etkileri
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol miktarı, 2025'in son çeyreğinde günlük 21,6 milyon varilden 4,9 milyon varile düşmüş durumda. Hürmüz'deki akışta yaşanan %77'lik azalma, Suudi petrolünün Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na ulaştıran Doğu-Batı hattının önemini artırmıştı. Ancak hattın kapatılması, alternatif güzergahların kullanımını zorlaştırarak, sevkiyat üzerindeki baskıyı artırmakta.
Yanbu üzerinden taşınan petrol ve alternatif yollar
Yanbu Limanı'na yönlendirilen petrol, Süveyş Kanalı ve SUMED Boru Hattı gibi yollarla Akdeniz ve Avrupa pazarlarına ulaşırken, Asya'ya yönelik sevkiyatlar için Babulmendeb Boğazı önemli bir konumda. EIA'nın raporuna göre, Babulmendeb üzerinden geçen petrol miktarı, 2025'in sonunda günlük 5,4 milyon varil seviyesinde olmasına rağmen, bu yılın ikinci çeyreğinde 8,1 milyon varile kadar yükselmiştir. Ancak Doğu-Batı hattının devre dışı kalması, Suudi petrolünün Yanbu'ya taşınmasını sınırlamaktadır.
Uzman görüşleri: Durumun gelecek için etkileri
Eski OPEC temsilcisi Afshin Javan, mevcut koşulların Suudi Arabistan'ın üretim kapasitesinden lojistik kapasitesine kaydığını ifade etti. Javan, Doğu-Batı hattının günlük ortalama 7 milyon varil taşıma kapasitesinin, bunun yalnızca 2 milyon varilinin batı kıyısındaki rafinerilerde kullanıldığını vurguladı. Hattın kapatılması durumunda, Suudi Arabistan'ın ihracatında günlük 3-4 milyon varil kesinti yaşanabileceğini belirtmekte.
Middle East Economic Survey Yayın Editörü Jamie Ingram ise, Yanbu'daki mevcut stokların Petrol hattında meydana gelen kesintinin etkilerini bir süreliğine yönetebileceğini ifade etti. Ancak, Hürmüz Boğazı üzerinden taşımaların artırılmasının zorlukları nedeniyle, Aramco'nun sınırlı sayıda tankerle alternatif çözümler aramak zorunda kalacağına dikkat çekti.
Sonuç olarak, Hürmüz’deki kısıtlamalar ve Doğu-Batı hattındaki aksaklıklar, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatını sekteye uğratmakta ve piyasalarda belirsizlik yaratmaktadır. Uzmanlar, bu durumun uzun dönemli etkilerinin, petrol fiyatlarında artışlara ve piyasa oynaklığına yol açabileceğini belirtiyor.
