Dünya genelinde siyasetçilerin, iş insanlarının ve çok sayıda tanınmış ismin vergi cennetlerine nasıl para aktardığını ortaya çıkaran Panama Belgeleri'nin yayımlanmasının onuncu yılı dolayısıyla açıklanan bir rapor, süper zenginlerin offshore sistemler aracılığıyla vergi kaçırarak servetlerini artırmayı sürdürdüğünü ortaya koydu.
Yoksulluk, adaletsizlik ve eşitsizlikle mücadele eden sivil toplum kuruluşu Oxfam tarafından hazırlanan rapora göre, dünyanın en zengin yüzde 0,1'lik kesiminin yurt dışında sakladığı vergisiz servet, dünya nüfusunun yoksul yarısının toplam varlığını geride bırakıyor. Yani en zengin 8 milyon kişinin serveti, en yoksul 4 milyar kişinin toplam varlığından daha fazla.
Kuruluş, süper zenginlerin offshore yapıları kullanarak servet gizlemeye ve vergiden kaçınmaya devam ettiğini belirtti. 2016'da yayımlanan Panama Belgeleri, ünlülerin, siyasetçilerin ve sporcuların da aralarında bulunduğu geniş bir ağın vergi kaçırma ve kara para aklama yöntemlerini gözler önüne sermişti.
Oxfam, 2024 yılında yaklaşık 3,55 trilyon dolar tutarında servetin vergi cennetlerinde ve bildirilmeyen hesaplarda saklandığını tahmin ediyor. Bu miktar, Türkiye'nin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yaklaşık 2,5 katıyken, Birleşmiş Milletler'e göre dünyanın en az gelişmiş 44 ülkesinin toplam ekonomisinin iki katından fazla.
Daha az okul, hastane, iklim koruma
Analize göre, bu gizli servetin yüzde 80'i dünyanın en zengin yüzde 0,1'lik kesimine ait. Bunun da yarısından fazlası en zengin yüzde 0,01'lik grupta toplanıyor. Oxfam, süper zenginlerin vergi ödemekten kaçınmasının eşitsizliği artırdığını ve demokrasiyi zayıflattığını vurgularken; ödenmeyen vergilerin okul, hastane, iklim koruma gibi alanlarda kısıtlama anlamına geldiğini aktardı.
Oxfam, otomatik bilgi paylaşımı gibi bazı ilerlemelere rağmen vergilendirilmemiş offshore varlıkların küresel GSYH içindeki payının hâlâ yüzde 3,2 seviyesinde olduğunu belirtti. Almanya hükümetine de uluslararası işbirliğini güçlendirme, vergi dairelerini destekleme ve küresel bir şeffaflık sicili oluşturma çağrısı yaptı.
Kuruluş ayrıca, G20'de tartışılan milyonerler için en az yüzde 2'lik küresel asgari verginin Almanya'da uygulanmasını ve bu verginin uluslararası düzeyde hayata geçirilmesi için çaba gösterilmesini istedi.
