Pozisyon Açığında Dev Düşüş
Türkiye’de finans sektörü dışındaki şirketlerin döviz bilançolarında risk azaltma eğilimi mart ayında da devam etti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan güncel verilere göre, reel sektörün net döviz pozisyon açığı önemli bir gerileme kaydederek piyasalara moral verdi. Şubat ayına kıyasla yaşanan 6 milyar 403 milyon dolarlık düşüşle birlikte, toplam pozisyon açığı 194 milyar 208 milyon dolar seviyesine kadar çekildi.
Şirketler Varlıkları Artırdı, Borçları Azalttı
Mart ayında şirketlerin döviz dengesini iyileştiren temel dinamik, varlıkların artması ve yükümlülüklerin eş zamanlı olarak aşağı yönlü seyretmesi oldu. Verilerin detaylarına bakıldığında, finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıkları bir önceki aya göre 3 milyar 993 milyon dolar artış kaydetti. Buna karşın, firmaların döviz cinsinden yükümlülükleri ise 2 milyar 410 milyon dolar azalarak risk payını düşürdü.
Bankalardaki Mevduat ve Türev Varlıklar Zirvede
Şirketlerin döviz varlıklarındaki artışın arkasında mevduat ve türev araçlardaki güçlü performans öne çıktı. Mart ayında reel sektörün yurt içi bankalarda tuttuğu döviz mevduatları 1 milyar 569 milyon dolar yükseldi. Benzer şekilde, türev varlıklar 1 milyar 519 milyon dolar, yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları ise 1 milyar 99 milyon dolar artış gösterdi. Şirketlerin menkul kıymet varlıklarında da 57 milyon dolarlık sınırlı bir artış yaşanırken, ihracat alacakları kalemi ise 251 milyon dolar seviyesinde gerileme kaydetti.
Kredi Dengesinde Değişim: Yurt İçi Azaldı, Yurt Dışı Arttı
Yükümlülükler cephesinde ise şirketlerin borçlanma stratejilerindeki değişim dikkat çekti. Martta türev yükümlülükler 3 milyar 150 milyon dolar, yurt içinden sağlanan nakdi krediler ise 1 milyar 104 milyon dolar azalarak düşüşe öncülük etti. Diğer taraftan, ithalat borçlarında 977 milyon dolarlık, yurt dışından sağlanan nakdi kredilerde ise 868 milyon dolarlık bir artış yaşandı.
Borçların vade yapısı incelendiğinde; yurt içinden çekilen kısa ve uzun vadeli kredilerin sırasıyla 697 milyon dolar ve 407 milyon dolar azaldığı görüldü. Yurt dışı kaynaklı kredilerde ise tam tersi bir seyirle kısa vadeli fonlamada 521 milyon dolar, uzun vadeli fonlamada ise 1 milyar 323 milyon dolarlık genişleme kaydedildi.
Kısa Vadeli Göstergelerde Güven Veren Tablo
Reel sektörün kısa vadeli likidite pozisyonu ise döviz şoklarına karşı daha korunaklı bir yapıya büründü. Mart ayı itibarıyla şirketlerin kısa vadeli döviz varlıkları 150 milyar 283 milyon dolar olarak kayıtlara geçerken, kısa vadeli yükümlülükleri 140 milyar 159 milyon dolar oldu.
Bu durum, kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlasının şubat ayına göre 6 milyar 221 milyon dolar gibi ciddi bir artışla 10 milyar 123 milyon dolara ulaşmasını sağladı. Öte yandan, risk yönetiminde kritik bir gösterge olan kısa vadeli yükümlülüklerin toplam borç stoku içindeki payı ise yüzde 37 seviyesinde dengelendi.
