Yayımlanan usul ve esaslara göre, radyasyon tesislerine ve bu kaynakların kullanıldığı uygulamalara yönelik her türlü faaliyetin bireysel veya toplumsal fayda sağlaması şartı aranacak. Bu kapsamda, yürütülen faaliyetlerin somut bir fayda temelinde gerekçelendirilmesi esas kabul edilecek.
Gerekçelendirme süreci, muafiyet başvurularının değerlendirilmesinde kritik bir rol oynayacak. İlgili düzenleme uyarınca, muafiyet başvuru koşullarını taşısa dahi, toplumsal veya bireysel faydası gerekçelendirilmemiş olan faaliyetler kapsamındaki radyasyon kaynaklarıyla herhangi bir çalışma yürütülmesine izin verilmeyecek.
Yetkilendirme ve Muafiyet Süreci Nasıl İşleyecek?
Radyasyon kaynaklarına yönelik muafiyet süreci, kaynağın niteliğine ve usul ve esaslarda tanımlanan muafiyet tipine göre değişkenlik gösterecek. Bu süreçler, lisans ve izin olmak üzere farklı yetki türleri için ayrı ayrı organize edilecek.
Belirlenen kriterler çerçevesinde muaf tutulan veya muafiyet kapsamında değerlendirilebilecek radyasyon kaynaklarına dair tüm sorumluluk, bu kaynaklarla faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilere ait olacak. Faaliyet sahipleri, yürüttükleri çalışmaları kurum tarafından tanımlanan muafiyet sınırlarına uygun şekilde sürdürmekle yükümlü kılınacak. Ayrıca, muafiyet için gerekli olan koşulların sürekliliğinin sağlanması da ilgili kişi veya kurumların sorumluluğunda bulunacak.
Çalışanlar İçin Yetkinlik ve Güvenlik Şartı
Düzenleme, muafiyet kapsamındaki radyasyon kaynaklarını kullanacak personelin donanımına dair katı kurallar içeriyor. Bu kaynaklarla çalışanların; radyasyondan korunma, radyasyon güvenliği, radyoaktif atık yönetimi ve radyoaktif maddelerin taşınması gibi teknik konularda tam yetkinliğe sahip olması esas alınacak.
Ayrıca çalışanların; radyasyon acil durumlarının yönetimi, radyoaktif kaynakların emniyeti ve doğrudan kullandıkları radyasyon kaynaklarının teknik özellikleri hakkında bilgi sahibi olmaları gerekecek. Gerçek veya tüzel kişiler, bu hükümleri uygulayarak çalışma ortamında radyasyon güvenliğini ve kaynak emniyetini tesis etmekle sorumlu tutulacak.
Teknik Standartlar ve Güvenlik Ekipmanları
Radyasyon kaynaklarının muafiyet alabilmesi için taşıması gereken teknik şartlar da detaylandırıldı. Kaynakların; TS, ISO, IEC veya bunlara eş değer ulusal ve uluslararası geçerli teknik standartlara uygun olarak tasarlanmış ve üretilmiş olması zorunlu olacak. Üretim sonrası güvenlik özelliklerinin uygunluğunu teyit eden testlerin yapılmış olması şartı aranacak.
Kullanılacak ekipmanların zırhlama özellikleri ve radyasyon güvenliği donanımları, kullanım ömrü boyunca koruma sağlayacak nitelikte olacak. Radyoaktif kaynağın herhangi bir sızıntıya veya radyoaktif kirliliğe yol açmaması için etkin koruma önlemleri alınmış olacak. Cihaz ve kaynaklar üzerinde ulusal ve uluslararası standartlara uygun radyasyon uyarı işaretlerinin bulunması beklenecek.
Düzenlemenin Kapsamı ve Bildirimler
Yürürlüğe giren usul ve esaslarda, radyasyon kaynaklarının sınıflandırılmasına ve muafiyet başvuru süreçlerine dair tüm detaylar yer alıyor. Düzenleme ayrıca muafiyet sonrası yapılacak işlemleri ve kuruma yapılması gereken bildirimlere ilişkin prosedürleri de kapsıyor. Bu sayede radyasyon kaynaklarının kayıt altına alınması ve denetim süreçlerinin takibi amaçlanıyor.
