Düzce Üniversitesi Fındık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Şemsettin Kulaç, çiftçilerin yıl boyunca yoğun emek vererek ürettikleri fındığın son aşaması olan kurutma işleminin doğru yöntemlerle gerçekleştirilmesinin önem taşıdığını, bunun ürünün kalitesini ve aromasını belirleyen temel unsurlardan biri olduğunu söyledi.
Kulaç, fındıkta doğru ve zamanında kurutma işleminin, ürünün kalitesini, lezzetini ve piyasa değerini korumak için hayati önem taşıdığını belirtti. Doğru kurutma yönteminin, bazı küf türlerinin sıcak ve nemli ortamlarda ürettiği toksik ve kanserojen madde olan aflatoksin oluşumunu azalttığını, bunun da sağlık ve aroma açısından hayati önem taşıdığını anlatan Kulaç, "Yaş, yani yeni toplanan fındık yüzde 40 nem içerir. Bunun yüzde 10'un altına indirilmesi gerekiyor." dedi.
Kurutma yönteminin önemi
Tane fındığın doğru kurutma yöntemi, toprak, çimen gibi doğrudan nem alacak yerlerde yapılmaması gerektiğini ifade eden Kulaç, "Toprakla iletişimi kesip branda üzerinde direkt güneşle teması sağlanarak kurutma yapılmalı." diye konuştu. Kulaç, fındıkta doğru nem oranının önemine dikkati çekerek, "Kurutma işleminde nem oranı yüzde 10'un altına düşmeli. Tam kurutma için ideal oran %6'dır. Bu oran sağlandığında fındığın raf ömrü, saklama ve depolama süresi uzar." açıklamasında bulundu.
İyi kurutulmamış nemli fındığa küf dediğimiz aflatoksin bulaşımı olduğunu belirten Kulaç, "Sağlık açısından çok zararlı olan bu küflenmede fındık, acımsı tat verir. Asla yenmemesi ve ağza bulaştığında hemen çıkarılması gerekir. Bu fındık tüketilirse karaciğer yetmezliği yapabilir hatta kalbe bile zarar verebiliyor. Aflatoksinli fındık sağlık açısından çok zararlı, asla yememeli. Mahsul çok güzel kurutulmalıdır." şeklinde konuştu.
Silo kurutma uygulamaları
Fındığın kurutulmasıyla ilgili Fındık Uygulama ve Araştırma Merkezinden akademisyenlerle silo kurutması hakkında çalışma yürüttüklerini vurgulayan Kulaç, "Son yıllarda fındık üretimi yapan diğer dünya ülkelerinde incelemeler yapıyoruz. Şili, İtalya, Sırbistan ve Ukrayna gibi ülkeleri gezdik. Bu ülkelerdeki üreticiler, maddi durumlarından kaynaklı kesinlikle silo kurutması yapıyor." dedi. Kulaç, Türkiye'de bu uygulamanın yaygın olmadığını ve güneşle kurutma ile silo kurutması arasında dikkat edilmesi gereken riskli bir konu olduğunu belirtti.
Kulaç, "Silo içinde 35-40 derecenin üstünde kurutma yapılmaması gerekiyor. Fındıkta yağlanma oluyor, bozulmalara neden oluyor. Kendi imkanlarıyla siloda fındığını kurutmaya çalışanların bu konuda dikkatli olması gerekir. Dünyadaki üreticiler fındığı siloda kurutup, yüzde 6 nem oranına getirip kasalara koyarak işlem yapan firmalara satıyorlar." diye ekledi.
Kulaç, merkezde 2 kurutma silosunu devreye sokma ve deneme çalışmalarını yaptıklarını anlatarak, "Örnek olması amacıyla kurutma laboratuvarımızda çalışmalar yapıyoruz. Bunları birkaç siloyla tamamlamak istiyoruz. Bu bölgede mevsimsel olarak yağış çok. Üreticileri bu manada bilinçlendirdik ve file yöntemine geçtik. File, yerden toplanan fındıkta aflatoksin olayını engelliyor. Köylerde her muhtarlık kooperatifler aracılığıyla kendi silolarını kurabilir, bu manada çalışmalar yürütüyoruz. Her köy bir araya gelerek kendi silosunu kurarsa fındığını garanti altına almış olur." değerlendirmesinde bulundu.
