Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki artan jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle haftaya olumsuz bir başlangıç yaptı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının beşinci haftasına girmesi ve çatışmaların sona ereceğine dair beklentilerin zayıflaması, piyasalarda satış baskısını artırdı.
Jeopolitik gelişmeler piyasalarda baskı oluşturdu
Orta Doğu’daki gerilimin yeniden tırmanması, küresel hisse senedi piyasalarında negatif bir görünümün oluşmasına neden oldu. Geçtiğimiz hafta zaman zaman artan iyimserliğe rağmen, çatışmaların kalıcı olarak sona ereceğine yönelik beklentiler güç kazanmadı. Yeni haftada gerginliğin yeniden yükselmesiyle birlikte küresel piyasalarda satış eğilimi devam etti.
Taraflardan gelen açıklamaların farklı yönlerde olması da piyasalardaki belirsizliği artırdı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın elektrik santrallerine yönelik saldırı kararını 6 Nisan’a kadar durdurduklarını ve müzakerelerin olumlu ilerlediğini belirtirken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio operasyonların kısa sürede tamamlanmasının beklendiğini ifade etti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise enerji fiyatlarına ilişkin yayılan haberlerin gerçeği yansıtmadığını savundu.
Bölgede çatışmaların sürmesi ve Tahran’da meydana gelen patlamalar, risk algısının yüksek kalmasına neden oldu.
Enerji fiyatlarındaki artış risk algısını güçlendirdi
Enerji fiyatlarının yüksek seyretmeye devam edeceğine yönelik beklentiler, piyasalarda temkinli hareketleri beraberinde getirdi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,5 artışla 115,4 dolara yükseldi. Enerji maliyetlerindeki artışın küresel ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceğine yönelik endişeler yatırımcı davranışlarına yansıdı.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak’ın 1 Nisan itibarıyla benzin ihracatının yasaklanması talimatı verdiği yönündeki haberler de enerji piyasalarındaki gelişmeleri etkileyen unsurlar arasında yer aldı.
ABD verileri büyüme sinyallerine işaret etti
ABD’de açıklanan makroekonomik veriler de piyasaların yönü üzerinde etkili oldu. Hizmet sektörü PMI verisi 51,1, bileşik PMI ise 51,4 ile son 11 ayın en düşük seviyelerine geriledi. Bu veriler, ekonomik büyüme üzerindeki etkilerin görülmeye başlandığına işaret etti.
Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi mart ayında 53,3 seviyesine revize edilerek yılın en düşük düzeyine indi. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ise yüzde 3,4’ten yüzde 3,8’e yükseldi.
Fed politikalarına yönelik beklentiler şekillendi
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) önümüzdeki dört toplantıda politika faizini sabit tutacağı öngörülürken, ekim ve aralık aylarında faiz artırımı ihtimalinin güç kazandığı görüldü.
Fed yetkilileri de enerji fiyatlarındaki artışın ekonomik etkilerine dikkat çekti. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin, yüksek petrol fiyatlarının tüketici güvenini etkilediğini belirtirken, Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson Orta Doğu’daki gelişmelerin enflasyon ve büyüme açısından yeni riskler oluşturduğunu ifade etti.
Tahvil, döviz ve emtia piyasalarında son durum
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,39 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 100 seviyesinde dengelendi. Altının ons fiyatı ise yüzde 0,1 azalışla 4 bin 489 dolardan işlem gördü.
Enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırması, emtia piyasalarında hareketliliğe neden oldu.
ABD ve Avrupa borsalarında satış ağırlıklı seyir
ABD borsalarında cuma günü düşüşler kaydedildi. Dow Jones endeksi yüzde 1,73, S&P 500 yüzde 1,67 ve Nasdaq yüzde 2,15 değer kaybetti. Yeni haftaya vadeli kontratlar da düşüşle başladı.
Avrupa borsalarında da benzer bir görünüm izlendi. Almanya’da DAX 40 yüzde 1,38, Fransa’da CAC 40 yüzde 0,87, İtalya’da FTSE MIB 30 yüzde 0,74 ve İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,05 geriledi. İngiltere’de perakende satışlar şubat ayında yüzde 0,4 düşüş gösterdi.
Asya piyasalarında sert düşüşler görüldü
Asya borsaları haftaya Çin hariç sert düşüşlerle başladı. Japonya’da Nikkei 225 yüzde 3,3, Güney Kore’de Kospi yüzde 3,1 ve Hong Kong’da Hang Seng yüzde 0,9 geriledi. Çin’de Şanghay bileşik endeksi ise yüzde 0,2 yükseldi.
Japonya’da tahvil faizleri de yükseliş gösterdi. 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,82 ile 1997’den bu yana en yüksek seviyeye çıkarken, 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,39 ile 1999’dan bu yana en yüksek düzeyi gördü.
Yurt içi piyasalarda görünüm
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 0,23 düşüşle 12.698,19 puandan kapandı. VİOP BIST 30 nisan vadeli kontrat ise yüzde 0,23 azalışla 14.668 puana geriledi.
Sermaye Piyasası Kurulu, açığa satış yasağı ve bazı tedbirlerin 10 Nisan seans sonuna kadar devam edeceğini açıkladı.
Dolar/TL ise cuma günü yüzde 0,3 artışla 44,4564 seviyesinden kapanırken, haftanın ilk işlem gününde bankalararası piyasada 44,4660 seviyesinden işlem gördü.
Günün veri gündemi
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler arasında Türkiye’de ekonomik güven endeksi, Avro Bölgesi’nde tüketici güveni, Almanya’da enflasyon verileri ve ABD’de Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamaları yer alıyor. Ayrıca ABD’de Dallas Fed imalat sanayi endeksi de izlenecek.
