Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ait küresel askeri harcamalar raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, dünya genelindeki askeri harcamalar, devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle reel bazda yıllık yüzde 2,9 oranında artış gösterdi. Bu artışla birlikte toplam harcama miktarı 2 trilyon 887 milyar dolarla yeni bir tarihi rekora ulaştı. Üst üste 11. kez yükseliş kaydeden askeri harcamaların küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise yüzde 2,5’e çıkarak 2009'dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Lider Ülkeler ve ABD Bütçesindeki Dönemsel Düşüş
2025 yılında dünya askeri harcamalarının yüzde 58'ini ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan’dan oluşan beş ülke gerçekleştirdi. Dünyanın en çok askeri harcama yapan ülkesi konumundaki ABD'nin harcamaları, bir önceki yıla göre yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara geriledi. Raporda bu düşüşün temel nedeni olarak, Başkan Donald Trump döneminde Ukrayna'ya yönelik yeni mali askeri yardım paketlerinin onaylanmaması gösterildi. Ancak SIPRI uzmanları, 2026 ve 2027 bütçe öngörülerini dikkate alarak ABD'nin harcamalarındaki bu azalışın "kısa ömürlü" olacağını tahmin ediyor.
Çin'in 31 Yıllık Kesintisiz Artış Grafiği
Listenin ikinci sırasında yer alan Çin, askeri harcamalarını 2025 yılında yüzde 7,4 oranında artırarak 336 milyar dolara taşıdı. Çin'in askeri harcamalarının GSYH'ye oranı yüzde 1,7 olarak kaydedilirken, ülkede 31 yıldır devam eden kesintisiz harcama artışı, herhangi bir ülkenin ulaştığı en uzun süreli artış serisi olarak rapora yansıdı. Harcamalardaki bu yükselişin, 2025 yılında orduda ve savunma sanayinde yürütülen geniş kapsamlı yolsuzlukla mücadele tasfiyelerine rağmen sürmesi dikkat çekti. Rapora göre Çin, 2035 yılına kadar tüm alanlarda askeri modernleşmeyi tamamlama hedefi doğrultusunda ilerliyor; ülkenin son 10 yıldaki askeri harcama artışı ise yüzde 62'yi bulmuş durumda.
Türkiye'nin Yerli Savunma Sanayi Odaklı Yükselişi
Türkiye'nin askeri harcamaları, 2025 yılında bir önceki yıla oranla yüzde 7,2 artışla 30 milyar dolar seviyesine yükseldi. Raporda, Türkiye'nin 2025 yılındaki harcamalarının 2016 yılına kıyasla yüzde 94 oranında arttığı vurgulandı. SIPRI, Türkiye'deki bu büyümenin temel itici gücünün yerli silah sanayisine yapılan yatırımlar olduğunu belirtti. Türk savunma sanayisini desteklemek için oluşturulan özel fona ayrılan payın yüzde 25 artmasıyla birlikte, bu fonun Türkiye'nin toplam askeri harcamaları içindeki payı yüzde 22'ye ulaştı.
Avrupa ve Asya-Pasifik'te Silahlanma İvmesi
Küresel askeri harcamalardaki artışın en belirgin hissedildiği bölge yüzde 14'lük yükselişle Avrupa oldu. Avrupa’nın toplam askeri harcamaları 864 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Bölgedeki harcamalar son 10 yılda yüzde 102 artış kaydetti. Bu durumun arkasında Rusya-Ukrayna Savaşı kaynaklı istikrarsızlık ve ABD'nin güvenlik garantilerine dair belirsizliklerin yattığı ifade edildi. Almanya'nın harcamaları yüzde 24 artışla 114 milyar dolara çıkarak dünya dördüncülüğüne yükselirken, Ukrayna'nın harcamaları 84,1 milyar dolarla ülke GSYH'sinin yüzde 40'ına tekabül etti. Asya ve Okyanusya bölgesinde ise harcamalar yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara ulaştı. İsrail'de ise Gazze’deki saldırıların yoğunluğunun azalmasıyla harcamalarda yüzde 4,9’luk sınırlı bir düşüş görüldü.
