TCMB’den Jeopolitik Analiz
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), küresel arenada tırmanan jeopolitik gerilimlerin ve bölgesel çatışmaların Türkiye’nin dış ticareti üzerindeki etkilerini masaya yatırdı. Bankanın resmi blog platformu "Merkezin Güncesi"nde yayımlanan kapsamlı analiz, şubat ayı sonunda patlak veren ABD/İsrail-İran Savaşı'nın oluşturduğu risklere rağmen Türkiye ekonomisinin dış ticaret dengesinde dirençli bir duruş sergilediğini ortaya koydu. Kıdemli Ekonomist Yasemin Barlas ve Başuzman Şebnem Oğuz tarafından hazırlanan çalışmada, enerji ithalatındaki sert yükselişlere rağmen ihracatın gücünü koruduğu ve dış denge tablosunun beklenenden pozitif bir görünüm sunduğu vurgulandı.
Enerji Faturası Arttı Ancak Riskler Dengelendi
Analize göre, bölgedeki askeri hareketliliğin küresel piyasalara yansıması oldukça hızlı oldu. İkinci çeyrek verileri incelendiğinde, Brent petrol fiyatlarında yıllık bazda yüzde 55,2, doğal gaz fiyatlarında ise yüzde 28,2’lik keskin artışlar kaydedildi. Bu fiyat şokları, Türkiye’nin takvim etkisinden arındırılmış enerji ithalat faturasını yıllık bazda yüzde 32,4 oranında yukarı taşıdı. TCMB uzmanları, mevcut tedarik anlaşmaları ve spot piyasa dinamikleri nedeniyle kısa vadeli risklerin tamamen ortadan kalkmadığına işaret etse de enerji maliyetlerinin dış dengeyi tek başına bozmaya yetmediğini tarihsel verilerle açıkladı.
Hürmüz Boğazı Tıkandı, Talebin Rotası Türkiye’ye Çevrildi
Çatışmaların ilk günlerinde Orta Doğu pazarında yaşanan kısa süreli duraklama, ikinci çeyrekte yerini güçlü bir toparlanmaya bıraktı. Analizin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise küresel lojistik rotalarındaki zorunlu değişimler oldu. Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklıklar nedeniyle Uzak Doğu kaynaklı sevkiyatlarda teslimat sürelerinin uzaması, navlun ve sigorta maliyetlerinin fırlaması, özellikle Avrupalı alıcıları harekete geçirdi. Güvenli ve hızlı tedarik arayışındaki Avrupa pazarı, "ihtiyati alım" stratejisiyle siparişlerini Türkiye’ye kaydırdı. Bu yönelim tekstil, giyim, kimya ve ana metal sektörlerinde ihracatı canlandıran en temel motor oldu.
