İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye imalat sektörünün temel ihracat pazarlarındaki faaliyet koşullarını ölçen "Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi" mart ayı sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Verilere göre, şubat ayında 52,1 seviyesinde olan endeks, mart ayında 50,3 seviyesine geriledi. İhracat ikliminde eşik değer olan 50'nin üzerindeki her rakam iyileşmeye, altındaki değerler ise bozulmaya işaret ederken; mart ayı sonucu, ihracat pazarlarındaki talep koşullarında üst üste 27. kez iyileşme yaşandığını ortaya koydu. Ancak endeksteki gerileme, mevcut güçlenme sürecinin en düşük oranında gerçekleştiğini ve iyileşmenin oldukça sınırlı kaldığını gösterdi.
Ana Pazarlarda Büyüme Hızı Yavaşladı
Türk imalat sanayisinin dış ticaretinde kritik bir paya sahip olan ülkelerde mart ayı boyunca üretim artışlarının ivme kaybettiği görüldü. İhracat payı yaklaşık yüzde 6 olan Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) üretim artışındaki zayıflama eğilimi devam etti. Ülkedeki ekonomik aktivite mart ayında oldukça sınırlı bir genişleme gösterirken, bu durum son 2,5 yılın en düşük hızı olarak kayıtlara geçti. Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı konumundaki Almanya'da ise büyümenin ivme kaybettiği ve ekonomik tablonun ılımlı bir seyir izlediği gözlemlendi. Birleşik Krallık’ta ekonomik aktivite, beş ay boyunca süren büyüme serisinin ardından mart ayında yatay bir seyir izleyerek durağanlaştı.
Avrupa ve Rusya Pazarlarında Daralma Sinyalleri
Mart ayı verileri, Türk imalat sektörü için önem taşıyan diğer bazı Avrupa pazarlarında ekonomik aktivitenin daraldığını ortaya koydu. İtalya'da üretim faaliyetleri son 14 aylık süreçte ilk kez gerileme kaydetti. Fransa ve Romanya'da ise ekonomik aktivitedeki düşüş trendi mart ayında da sürdü. Rusya pazarında iki aydır devam eden büyüme süreci yerini hafif bir gerilemeye bıraktı. Avrupa kıtasındaki genel durağanlığın aksine, İspanya ve Hollanda pazarlarında talep koşulları iyileşmeye devam etti. Bu iki ülkede büyüme verileri, şubat ayına oranla hız kazanarak görece pozitif bir görünüm sergiledi.
Orta Doğu’daki Savaşın Ticari Faaliyetlere Etkisi
Bölgesel çatışmaların ekonomik yansımaları mart ayı endeks sonuçlarında belirgin şekilde görüldü. Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) ekonomik büyüme yavaşladı. BAE'de petrol dışı ekonomik aktivite artışı, son 5 yılın en düşük seviyesine geriledi. Bölgedeki diğer ekonomilerden Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar ve Lübnan’da da mart ayı boyunca üretim rakamlarında azalma yaşandığı rapor edildi. Savaşın ticari koridorlar üzerindeki baskısı ve bölgesel talepteki düşüş, ihracat iklimi endeksini aşağı yönlü etkileyen unsurlar arasında yer aldı.
Uzak Doğu ve Afrika Pazarlarında Güçlü Performans
Rapor kapsamında incelenen ekonomiler arasında mart ayında en belirgin üretim artışı Singapur’da kaydedildi. Singapur'da ekonomik aktivite hızlı bir genişleme sergileyerek dikkat çekti. Benzer şekilde Hindistan, Tayland ve Uganda'da da üretimin güçlü şekilde arttığı tespit edildi. Ancak bu ekonomilerin Türk imalat sanayisinin toplam ihracat hacmi içerisindeki paylarının nispeten düşük olması, endeks geneli üzerindeki olumlu etkisini sınırlı kıldı.
S&P Global Değerlendirmesi: Tedarik ve Savaş Vurgusu
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, verilere ilişkin yaptığı değerlendirmede, mart ayında Orta Doğu’da süren savaşın bazı ülkelerde ticareti aksattığını ve fiyat artışlarına yol açtığını ifade etti. Harker, bu gelişmelerin küresel talepteki büyümenin yavaşlamasına neden olduğunu bildirdi. Türk ihracatçıların önümüzdeki dönemdeki performansının büyük ölçüde savaşın süresine ve tedarik zincirindeki aksamaların ne kadar hızlı giderilebileceğine bağlı olacağını belirtti.
