Singapur’da düzenlenen IMF-Dünya Bankası Yıllık Toplantıları öncesinde kürsüye çıkan Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, küresel finans mimarisinin daha önce eşine az rastlanır bir dönüşüm ve belirsizlik döngüsünden geçtiğini vurguladı. Yapay zeka devriminin yarattığı dinamikler, enerjide yaşanan fiyat artışları ve kontrolsüz büyüyen kamu borç stoku karşısında hükümetlerin acil önlem alması gerektiğini vurgulayan Georgieva, düşük büyüme kıskacındaki dünya ekonomisini bekleyen riskleri sıraladı.
Enerji Arzı ve Yapay Zeka Talebi Çakıştı
Küresel piyasaların iki zıt yönden gelen ekonomik şokun tesiri altında olduğunu belirten Georgieva; bir yanda Orta Doğu merkezli jeopolitik gerilimlerin tetiklediği negatif enerji arzı krizinin, diğer yanda ise yapay zeka yatırımlarının sürüklediği pozitif talep dalgasının yer aldığını ifade etti.
Bu iki zıt gücün birleşerek enflasyonu körüklediğini altını çizen IMF Başkanı, elde edilen fırsatların ve katlanılan maliyetlerin dünya geneline son derece adaletsiz bir şekilde dağıldığına dikkat çekti. Georgieva, yapay zeka trenini kaçıran ülkelerde ekonomik uçurumun daha da derinleştiği uyarısını yaptı.
Körfez’de Savaş Bitsa Dahi Yüksek Fiyatlar Kalıcı
Yaklaşan Bangkok buluşmasında paylaşılacak yeni küresel büyüme projeksiyonlarında en sert aşağı yönlü revizyonların çatışma bölgelerinde yaşanacağını kaydeden Georgieva, altyapısı tahrip olan Ukrayna ve enerji ihracatı kesintiye uğrayan Körfez ülkelerine işaret etti.
Varsayımların Hürmüz Boğazı'nın açık kalması üzerine kurgulandığını hatırlatan IMF Başkanı, petrolün varil fiyatının 100 dolar seviyesinde tutunması ve rafinaj kapasitesindeki yetersizliğin dizel gibi ürünlerde ek maliyet marjları doğurduğunu ifade etti. Georgieva, "Körfez'deki çatışmalar yarın son bulsa bile yüksek enerji maliyetlerinin yarattığı baskı bir süre daha gündemimizde kalmaya devam edecek" değerlendirmesinde bulundu.
Kamu Borç Stoku Dünya Hasılasını Aşıyor
Yüksek enerji maliyetlerinin enflasyonist beklentileri, politika faizlerini ve tahvil getirilerini yukarı taşıdığını belirten Georgieva; ABD, Almanya ve Japonya gibi gelişmiş ekonomilerde 10 yıllık tahvil faizlerinin tarihi seviyeleri gördüğünü aktardı. Gelişmiş ülkeleri borç disiplini açısından sert dille eleştiren IMF Başkanı, güvenilir mali planların eksikliğinin para politikaları üzerindeki yükü artırdığını vurguladı.
Gelecek hafta dünya ekonomi yönetimleriyle bir araya geleceğini hatırlatan Georgieva, şu hayati mesajı verdi:
"Politika adımlarını erteleme lüksümüz kalmadı. İhtiyacınız olan tüm araçlara sahipsiniz; şimdi bu araçları uygulayacak kararlılığı gösterme zamanı. Karar alıcıların bütçe disiplininin şart olduğunu halka doğru anlatması, dar gelirli grupları gözeten kapsayıcı planlar oluşturması ve yapısal reformları hızlandırması şarttır."
Yapay Zekadan 10 Yılda "ASEAN" Büyüklüğünde Katkı Potansiyeli
Tüm risklerin yanı sıra yapay zekanın taşıdığı potansiyelin doğru yönetilmesi halinde devasa bir verimlilik artışı sağlayabileceğine değinen Georgieva, bu alandaki yatırımların gayrisafi yurt içi hasıladaki payının geçmişteki demir yolu ve elektrik şebekesi yatırımlarını geride bırakacağını savundu.
IMF araştırmalarına göre yapay zekanın küresel büyümeye her yıl ortalama 0,5 yüzdelik puan ilave katkı sunabileceğini söyleyen Georgieva, bunun 10 yıllık bir zaman diliminde dünya ekonomisine küresel ölçekte ASEAN (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) büyüklüğünde yepyeni bir ekonomik hacim eklemek anlamına geldiğini vurguladı. Ancak bu potansiyelin kitlesel istihdam kayıpları ve siber güvenlik riskleri barındırdığını da hatırlatan Georgieva, ülkelerin dijital altyapı, yetkin iş gücü ve yasal koridorlarla sürece hazır olması gerektiğinin altını çizdi.
