Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz ve Babülmendep boğazlarına yönelik güvenlik risklerine rağmen Körfez ülkelerinin petrol ihracatının yüksek seviyelerde seyrettiğini bildirdi.
IEA Başkanı Fatih Birol'un petrol piyasalarına ilişkin yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki çatışmalarda yaşanan son gelişmelerin ardından petrol piyasalarındaki durumun yakından takip edildiği belirtilmiştir.
Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı ve bölgedeki enerji altyapısını etkileyen çatışmaların tırmanmasının arz güvenliğine ilişkin endişeleri ve piyasa görünümüne yönelik belirsizliği artırdığı ifade edilmiştir. Hürmüz Boğazı'nı baypas etmek amacıyla giderek daha önemli hale gelen Babülmendep Boğazı'na yönelik tehditlerin de bu endişeleri derinleştirdiği kaydedilmiştir.
Buna rağmen, ham petrol piyasalarının şu aşamada bazı dengeleyici unsurlardan destek almaya devam ettiği belirtilirken, başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Körfez üreticilerinin önemli miktardaki petrolü Hürmüz Boğazı dışındaki alternatif güzergahlar üzerinden küresel piyasalara ulaştırmayı sürdürdüğü, ayrıca boğazdan da sevkiyatların devam ettiği aktarıldı.
Birol, "Tahminlerimize göre Körfez ülkelerinin ihracatı haziran sonundaki zirve seviyelerinin altında bulunuyor, ancak mart başı ile haziran ortası arasındaki döneme kıyasla halen belirgin şekilde daha yüksek seviyelerde seyrediyor." değerlendirmesinde bulunmuştur.
Açıklamada, ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan gibi diğer bölgelerdeki petrol üreticilerinin ihracatlarını artırarak Körfez kaynaklı arz kayıplarının bir kısmını telafi ettiği vurgulanmıştır. Talep tarafında ise Çin'in ham petrol ithalatını savaş öncesi seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 50 azaltmasının piyasaların dengelenmesinde önemli rol oynadığı ifade edilmiştir.
Birol, IEA üyesi ülkelerin sürdürdüğü acil durum petrol stok salımlarının da piyasaları önemli ölçüde rahatlattığını belirterek, "IEA'nın 11 Mart'ta piyasaya 400 milyon varil petrol sunulmasına yönelik ortak eylemini duyurmasından bu yana üye ülkeler yaklaşık 290 milyon varil petrolü piyasaya sürdü ve ilave miktarlar da piyasaya ulaşmayı sürdürüyordur." dedi.
Ayrıca, açıklamada, rafineri faaliyetleri ile petrol ürünleri arzının ham petrol teslimatlarındaki artış kadar güçlü toparlanmaması nedeniyle dizel ve benzin dahil rafine petrol ürünleri piyasalarının ham petrol piyasasına kıyasla çok daha sıkı bir görünüm sergilediği ifade edilmiştir.
Doğal gaz piyasalarında ise, başta ABD olmak üzere Kanada'nın da katkısıyla diğer bölgelerden artan LNG sevkiyatlarının Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan arz kaybının yaklaşık yüzde 70'ini telafi ettiğine dikkat çekilmiştir. Bununla birlikte, Körfez'den LNG ihracatının yeniden başlamasında yaşanacak ilave gecikmelerin piyasaların daha uzun süre sıkı kalmasına neden olabileceği ve bunun etkisinin gelecek kış öncesinde doğal gaz depolarını doldurmaya çalışan Avrupa ülkeleri dahil tüm LNG ithalatçısı ülkeler tarafından hissedileceği vurgulanmıştır.
IEA, küresel enerji arz güvenliğinde daha fazla bozulmanın önüne geçilebilmesi için devam eden çatışmaların çözüme kavuşturulmasının ve bunun Hürmüz Boğazı'nın tam ve koşulsuz şekilde yeniden açılmasını içermesinin hayati önem taşıdığı yönündeki değerlendirmesini korumaktadır.
