Küresel enerji nakil hatlarının ve deniz ticaretinin en kritik düğüm noktası olan Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’da tırmanan askeri ve diplomatik gerilimin ardından yeniden karanlığa gömüldü. ABD ile İran arasındaki kırılgan dengenin bozulmasıyla birlikte, bölgedeki ticari gemi trafiği tarihi dip seviyelerine geri döndü. Sektörün en güvenilir veri analitik kaynaklarından Kpler’in aktardığı son rapora göre, stratejik su yolundan son 24 saat içinde yalnızca 14 ticari gemi geçiş yapabildi. Bu tablo, küresel tedarik zincirinde yeni bir kriz dalgasının habercisi olarak yorumlanıyor.
Mutabakat Masası Devrildi
Haziran ayı ortasında taraflar arasında varılan ve bölgeye kısmi bir rahatlama getiren uzlaşı zemininden eser kalmadı. Söz konusu mutabakatın ardından günlük ortalama 70 gemi barajını aşarak toparlanma sinyalleri veren Hürmüz trafiği, yerini derin bir sessizliğe bıraktı. Kriz öncesi dönemde günde ortalama 130 ticari geminin ve dev petrol tankerinin özgürce seyrettiği rota, askeri restleşmelerin ardından hacmini yüzde 90'ın üzerinde kaybederek adeta bir hayalet su yoluna dönüştü.
İran’dan Sert Rest: "ABD Müdahalesi Bitene Kadar Kapalıyız"
Gerilimin fitilini ateşleyen hamle, İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması’ndan geldi. Yapılan resmi açıklamada, boğazdaki güvenlik istikrarsızlığının müsebbibi olarak dış güçler işaret edildi ve Hürmüz Boğazı’nın ikinci bir emre kadar deniz trafiğine kapatıldığı duyuruldu. İran kanadı, boğazın yeniden açılması için tek bir şart öne sürüyor: ABD ordusunun bölgedeki faaliyetlerine tamamen son vermesi ve kıyı devletlerinin egemenlik haklarına saygı gösterilmesi. Kurallara uymadığı öne sürülen iki ticari gemiye askeri müdahalede bulunulması ise bölgedeki tansiyonu zirveye taşıdı.
CENTCOM Devreye Girdi
Bölgedeki sıcak temas sadece kapatma kararlarıyla sınırlı kalmadı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nı kullanmaya çalışan uluslararası bir kargo gemisine İran unsurları tarafından ateş açılması üzerine operasyon düğmesine bastı. ABD ordusu, bu saldırıya misilleme olarak İran hedeflerine yönelik bu haftaki üçüncü geniş kapsamlı hava saldırısını başlattığını açıkladı. Karşılıklı misillemeler, sigorta primlerinin fırlamasına ve armatörlerin rotalarını Güney Afrika'daki Ümit Burnu gibi çok daha maliyetli alternatiflere çevirmesine neden oluyor. Küresel piyasalar şimdi, enerji fiyatlarında yaşanabilecek olası bir şok dalgasına karşı teyakkuza geçmiş durumda.
