Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin durması, küresel LNG arzında ciddi aksamalara yol açtı. Bu durum, kullanılabilir gemi kapasitesinin daralması, sefer sürelerinin uzaması ve gemi kiralama ile deniz yakıtı maliyetlerinin yükselmesine neden oldu. Aslında, bu kesinti, 2022 enerji krizinden bu yana olmayan bir maliyet artışını tetikledi.
Sıkıntılar artıyor
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumunun (GECF) verilerine göre, Hürmüz Boğazı'nın Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden (BAE) LNG ihraç etmekte kullandığı tek deniz çıkış noktası olması, bu ülkelerin küresel LNG arzının yaklaşık %20'sini karşıladığı anlamına geliyor. Geçtiğimiz günlerde yaşanan kesinti sayesinde hammadde sevkiyatı durma noktasına geldi.
Gemi kiralama maliyetleri rekor kırıyor
GECF'nin raporuna göre, 28 Şubat 2026'da başlayan Orta Doğu'daki çatışmalar sonrası, Hürmüz Boğazı'ndaki geçişler durdu ve bu olay, LNG taşımacılığında önemli maliyet artışlarına neden oldu. Mart ayının başında, TFDE tipi LNG gemilerinin günlük kiralama bedeli 235 bin dolara ulaşarak büyük bir sıçrama yaptı. Bu oran, daha önce 5 bin dolar seviyesindeydi.
Ayrıca, deniz yakıtı fiyatlarındaki artışta bir başka önemli noktayı oluşturuyor. Mart ayındaki ortalama deniz yakıtı fiyatı, ton başına 800 doların üzerine çıkarken, bu da 2022 enerji krizinin zirve değerleriyle aynı seviyede kalıyor.
Uzayan rotalar ve artan giderler
Ümit Burnu'na yönelen gemilerin, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerindeki güvenlik risklerinden dolayı daha uzun rotalara gitmek zorunda kalması, sefer sürelerine eklenen 15 ila 20 günlük gecikmelerle birlikte spot piyasada kullanılabilir kapasiteyi daha da daraltıyor. 2021'de Süveyş Kanalı'nı kullanan LNG gemisi sayısı 509'dan 140'a düşerken, Panama Kanalı üzerinden geçen gemi sayısı da 251'den 32'ye geriledi.
Uzayan rotalar ve artan sigorta giderleri, LNG'nin tüketici piyasalarındaki teslimat maliyetlerini de yükseltiyor. Örneğin, ABD Körfezi'nden Güneybatı Avrupa'ya LNG taşıma maliyetinin 2026'nın ikinci çeyreğinde 1,1 dolara yükselebileceği öngörülüyor.
Mart ayı zirvesinin ardından kısmi bir gerileme yaşansa da, Hansizondaki ve gemi kiralama maliyetlerindeki artış geçmişe göre kayda değer bir şekilde devam ediyor. 2025'e kıyasla artışlar %243'ü bulmuş durumda. Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti, LNG taşımacılığına olan etkilerini kısa vadede sürdüreceğe benziyor.
