Avrupa enerji piyasalarında doğal gaz fiyatları, Orta Doğu eksenli jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yeni güne sert bir düşüşle başladı. Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes mutabakatı ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari trafiğe açılacağına dair beklentiler, piyasalardaki arz endişelerini hafifleterek fiyatların dünkü kapanış verilerine oranla yüzde 17,5 gerilemesine yol açtı. Güne megavatsaat başına 43,9 avro seviyesinden başlayan fiyatlar, bölgedeki gerilimin düşmesiyle birlikte aşağı yönlü ivmesini sürdürüyor.
TTF Piyasasında Fiyat Hareketliliği ve Son Veriler
Avrupa'nın en büyük ve derinliği en fazla olan sanal doğal gaz ticaret noktası konumundaki Hollanda merkezli TTF’de, işlem hacmi ve fiyat değişimleri yakından takip ediliyor. Piyasa verilerine göre, mayıs vadeli doğal gaz kontratları dün megavatsaat başına 53,2 avro seviyesinden kapanış gerçekleştirmişti. Ancak küresel diplomatik gelişmelerin ardından bugün Türkiye saatiyle 09.12 itibarıyla yapılan işlemlerde fiyatların yüzde 17,5 oranında bir kayıp yaşadığı görüldü. Bu düşüşle birlikte fiyatlar, megavatsaat başına 43,9 avro seviyesine kadar gerileyerek piyasalarda son dönemdeki en keskin günlük değişimlerden birine imza attı.
ABD ve İran Arasındaki Geçici Ateşkes Süreci
Avrupa gaz fiyatlarındaki bu ani ve keskin düşüşün temel kaynağı, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump tarafından yapılan resmi açıklama oldu. Başkan Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen ve koşulsuz olarak açılması şartıyla, İran ile 2 haftalık bir süreyi kapsayan karşılıklı ateşkesin kabul edildiğini duyurdu. İki haftalık süreci kapsayan bu geçici ateşkes kararı, bölgedeki askeri hareketliliğin yerini diplomatik bir sürece bırakması yönündeki ilk somut adım olarak kayıtlara geçti. Söz konusu mutabakatın duyurulması, enerji koridorlarındaki risk priminin hızla düşmesini sağladı.
Hürmüz Boğazı ve Küresel Enerji Sevkiyatı
Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı, dünya enerji güvenliği açısından kritik bir nokta olma özelliğini koruyor. Boğazın tamamen açılmasına yönelik beklentiler piyasalarda doğrudan karşılık bularak gaz fiyatlarının aşağı çekilmesinde anahtar rol oynadı. Ancak uzman değerlendirmeleri ve piyasa öngörüleri, Boğaz'ın geçişlere açılmasına rağmen ticari akışın ve lojistik operasyonların çok kısa bir süre içerisinde tamamen normale dönmesinin beklenmediğine işaret ediyor. Bölgedeki ulaşım hatlarının eski kapasitesine ulaşmasının belirli bir zaman alacağı öngörülüyor.
Körfez Bölgesinde Üretim Durumu ve Katar’ın Rolü
Bölgedeki krizin derinleştiği süreçte, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik gerçekleştirdiği saldırılar ve İran’ın bu saldırılara verdiği misillemeler, Körfez ülkelerindeki enerji üretim tesislerini doğrudan etkilemişti. Bu süreçte Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri, güvenlik gerekçeleriyle doğal gaz üretim faaliyetlerine geçici olarak ara vermişti. Özellikle yıllık 80 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretim kapasitesine sahip olan Katar, küresel LNG piyasasının en büyük oyuncularından biri olmasının yanı sıra Avrupa kıtasının da en önemli tedarikçileri arasında yer alıyor. Üretim süreçlerinde yaşanan aksamalar fiyatları daha önce yukarı yönlü baskılarken, ateşkes kararı ile birlikte bu baskının yerini rahatlamaya bıraktığı gözlemleniyor.
