Dev Boru Hattı Ağları Riskleri Sıfırladı
Küresel enerji ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda tırmanan jeopolitik gerilimler ve lojistik aksamalar dünya genelinde arz endişelerini zirveye taşırken, Türkiye uyguladığı stratejik hamlelerle bu süreçten güçlenerek çıktı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, kaynak çeşitliliğini en üst seviyeye çıkaran ve güçlü boru hattı altyapısını devreye sokan Türkiye, küresel risklere karşı tam koruma sağladı.
Yılın ilk çeyreğinde 19,2 milyar metreküp doğal gaz ile 3,32 milyon ton petrol ve petrol ürünü ithal eden Türkiye, hiçbir tedarikçiye bağımlı kalmayarak piyasa istikrarını korumayı başardı.
Doğal Gazda Devler Yarışıyor: ABD ve Rusya Dengesi
Türkiye'nin doğal gaz ithalat haritası, esnek ve çok yönlü stratejinin başarısını gözler önüne seriyor. Yılın ilk ayında ABD, yüzde 35,7’lik payla sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinde ilk sıraya yerleşirken, Rusya yüzde 35, Azerbaycan ise yüzde 13,4 ile pazarın önemli aktörleri oldu. Şubat ayında ABD liderliğini sürdürürken, mart ayında Rusya yeniden ilk sıraya yükseldi. Bu dinamik tedarik esnekliği, olası bölgesel krizlerin Türkiye iç piyasasına yansımasını tamamen engelledi.
Petrol Akışında Ceyhan Terminali Küresel Kilit Noktası
Hürmüz Boğazı’na alternatif arayan küresel piyasalar için Akdeniz’in en stratejik çıkış noktası Ceyhan Terminali oldu. Türkiye, deniz yoluyla yaptığı ithalatın yanı sıra Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hatları sayesinde Orta Doğu ve Hazar petrollerini dünya pazarlarına ulaştıran güvenli bir üsse dönüştü.
Hazar petrolünü Rusya ve İran dışı bir rotadan dünyaya açan BTC üzerinden yılın ilk iki ayında 30,9 milyon varil petrol sevkiyatı yapıldı. Yıllık 50 million ton kapasiteli bu hat, Kazakistan gibi üreticiler için de hayati bir nefes borusu işlevi görüyor. Öte yandan, Kerkük'ten Ceyhan'a uzanan ve mart ayında yeniden faaliyete geçen Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı günlük 1,5 milyon varillik devasa kapasitesiyle Akdeniz'deki enerji trafiğini yönlendiriyor. İlk etapta günlük 170 bin varille başlayan akışın kısa sürede 250 bin varile çıkarılması hedefleniyor.
Avrupa Enerjide Türkiye’nin Ağzına Bakıyor
Sadece kendi arz güvenliğini korumakla kalmayan Türkiye, Avrupa'nın enerji krizine karşı da adeta bir kalkan görevi üstleniyor. Rusya'dan doğrudan gelen Mavi Akım ve yıllık 31,5 milyar metreküp kapasiteli TürkAkım hatları bölgeyi beslerken; TürkAkım'ın bir kolu doğrudan Güney ve Güneydoğu Avrupa'nın gaz ihtiyacını karşılıyor.
Azerbaycan gazını batıya taşıyan Güney Gaz Koridoru'nun kalbi TANAP (Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı) ise yıllık 16 milyar metreküp kapasiteyle tam gaz çalışıyor. Bu gazın 10 milyar metreküplük kısmı Türkiye sınırında TAP (Trans Adriyatik Boru Hattı) ile birleşerek İtalya üzerinden Avrupa içlerine pompalanıyor. Teknik olarak kapasitesi 20 milyar metreküpe çıkarılabilen TAP, Avrupa’nın en güvenilir enerji arterlerinden biri konumunda.
Bölgesel Bağımlılıkları Bitiren Bölgesel Hamleler
Türkiye'nin enerji diplomasisi komşu coğrafyalardaki dengeleri de yeniden şekillendiriyor. Geçtiğimiz yıl devreye alınan günlük 2 milyon metreküp kapasiteli Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı sayesinde Nahçıvan'ın enerji ihtiyacı Türkiye üzerinden karşılanmaya başlandı ve bölgenin İran'a olan bağımlılığı kırıldı. Diğer taraftan, yıllık 14 milyar metreküp kapasiteli İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı da uzun vadeli anlaşmalar kapsamında Türkiye'nin esnek tedarik zincirindeki yerini koruyor.
