Küresel piyasalarda tırmanan jeopolitik tansiyon, arz sıkıntıları ve rafineri kapasitelerindeki darboğaz, havacılık sektörünün operasyonel dengelerini sarsıyor. Yolcuların tatil ve seyahat harcamalarındaki güçlü ivmeyle tarihi gelir rekorları kıran ABD merkezli havayolu devleri, bir yılda ikiye katlanan jet yakıtı faturası nedeniyle kârlılık krizine girdi. Üçüncü çeyrek bilançolarını kamuoyuyla paylaşan sektörün öncü aktörleri, yıl sonu finansal projeksiyonlarını hızla aşağı çekmek zorunda kaldı.
Gelirde Zirve, Kârlılıkta Dip
İş gücünden sonra en büyük operasyonel gider kalemi olan uçak yakıtındaki tırmanış, şirketlerin kâr marjlarını hızla eritiyor:
Delta Air Lines: Genişleyen yolcu talebi sayesinde 17,6 milyar dolarlık düzeltilmiş gelirle tarihi bir zirveye ulaşsa da yakıt giderlerinin yüzde 62 sıçrayarak 4,1 milyar dolara ulaşmasını engelleyemedi. Şirket CEO'su Ed Bastian, operasyonel dayanıklılıklarını korumaya çalıştıklarını ancak yıl genelinde karşılaşacakları 6 milyar dolarlık ek yakıt yükü nedeniyle vergi öncesi kârın geçen yıla kıyasla belirgin şekilde gerileyerek 4,5 milyar dolar bandına ineceğini bildirdi.
United Airlines: Premium ve kurumsal uçuş segmentlerindeki çift haneli büyümenin katkısıyla 17,9 milyar dolarlık gelir elde etti. Buna karşın yakıt harcamaları yıllık bazda 1,8 milyar dolar artan şirket, son çeyrek için hisse başına kazanç hedefini analist beklentilerinin oldukça altında açıkladı. Şirketin yıllık kâr projeksiyonu yaz aylarındaki 9-11 dolar bandından 7,22 dolar sınırına kadar geriledi.
American Airlines: Gelir hanesini yüzde 19,3 büyüterek 16,34 milyar dolara taşıyan şirket, üçüncü çeyrekte 4,64 milyar dolara ulaşan yakıt faturası yüzünden 269 milyon dolarlık net zarar açıkladı. Yılın tamamını hisse başına 1 ila 1,60 dolar aralığında zararla kapatması beklenen taşıyıcı, enerji maliyetleri nedeniyle 2027 büyüme temposunu da yavaşlatma kararı aldı.
Alaska Air Group: Satış hacmindeki yükselişe rağmen çeyreği hisse başına 1,32 dolar net zararla noktaladı. Yıl genelinde 1,8 milyar dolarlık ek enerji maliyetiyle yüzleşen grup, son çeyrekte galon başı yakıt maliyetinin 4,85 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.
Southwest Airlines: Çeyreklik bazda 8,4 milyar dolarlık ciroyla şirket tarihinin gelir rekorunu tazeledi; ancak yakıt maliyetinin 821 milyon dolar artması sebebiyle yıllık kâr hedefini aşağı yönlü revize etti.
Uçak Yakıtı Bir Yılda İkiye Katlandı
Resmi makamların paylaştığı son makroekonomik veriler, tablonun ciddiyetini net bir şekilde ortaya koyuyor. ABD Çalışma Bakanlığı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) göstergelerine göre jet yakıtı fiyatları, Eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 104 artış göstererek tam anlamıyla ikiye katlandı. Aynı süreçte uçak bileti tarifelerindeki yıllık fiyat artışı ise yüzde 22,4 seviyesinde kaldı; bu durum maliyet artışının bilet fiyatlarına tam olarak yansıtılamadığını gösterdi.
ABD Ulaştırma Bakanlığı verileri de şirketlerin sırtındaki yükü doğruluyor: Geçtiğimiz yılın Ağustos ayında toplam 3,85 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen sektör geneli yakıt faturası, bu yılın aynı döneminde 6,17 milyar dolaratırmandı. Şirketlerin galon başına ödediği ortalama bedel ise 2,30 dolardan 3,72 dolara yükseldi. Enerji piyasalarındaki yüksek oynaklık devam ettikçe, havacılık sektörünün yoğun yolcu talebine rağmen marj baskısından kurtulmasının kısa vadede zor olduğu değerlendiriliyor.
