Ember tarafından paylaşılan verilere göre, geçtiğimiz yıl yenilenebilir enerji kaynakları küresel elektrik üretiminin yüzde 33,8'ini karşılayarak tarihi bir dönüm noktasına ulaştı. Bu oran, son 100 yıllık süreçte ilk kez yenilenebilir enerji payının kömürün payını geride bıraktığını gösterdi. Temiz elektrik üretimindeki bu büyümenin ana itici gücü ise güneş enerjisi oldu. Dünya genelinde güneşten elektrik üretimi yüzde 30 artış göstererek son 8 yılın en hızlı büyüme performansını sergiledi. Bu gelişimle birlikte güneşin toplam elektrik üretimindeki payı yüzde 8,7 seviyesine yükseldi.
Güneş ve Rüzgar Enerjisi Talep Artışını Karşıladı
Geçtiğimiz yıl dünya genelindeki elektrik talebinde yaşanan büyümenin yüzde 99'u rüzgar ve güneş enerjisi tarafından karşılandı. Tek başına güneş enerjisi, küresel talep artışının dörtte üçünü göğüsleyerek fosil yakıt kaynaklı üretim artışının önüne geçti. Çin, güneş enerjisi üretimini en fazla artıran ülke unvanını korurken, onu ABD, Hindistan, Brezilya, Pakistan ve Almanya takip etti. Türkiye'nin 7'nci sırada yer aldığı listenin devamında İtalya, Fransa ve Hollanda ilk 10 içerisindeki diğer ülkeler oldu.
Türkiye Dünya Ortalamasını Geride Bıraktı
Türkiye'nin enerji verileri incelendiğinde, 2025 yılı itibarıyla elektriğinin yüzde 22'sini rüzgar ve güneşten karşıladığı görüldü. Bu oran, yüzde 17 olan dünya ortalamasının üzerine çıktı. Özellikle güneş enerjisinde yaşanan sıçrama dikkat çekti; Türkiye'de son iki yıl içinde güneşin elektrik üretimindeki payı iki katına çıkarak 2025'te yüzde 10,5'e ulaştı. Ancak raporda, rüzgar ve güneş üretimindeki artışın talep büyümesini geçmesine rağmen, hidroelektrik üretimindeki ciddi düşüşün fosil yakıt kullanımını artırdığı not edildi.
Hidroelektrik Kaybı Doğal Gaz İle İkame Edildi
Küresel ölçekte hidroelektrik üretimi 2025 yılında durağan bir seyir izlerken, Türkiye 18 teravatsaatlik azalışla Brezilya'nın ardından hidroelektrik üretiminde en fazla düşüş yaşayan ikinci ülke oldu. Hidroelektrik santrallerinde yaşanan bu üretim kaybı, enerji ihtiyacının doğal gaz santralleriyle karşılanmasına yol açtı. Bu durum, Türkiye için yıllık ortalama 1,8 milyar dolarlık ek doğal gaz ithalatı maliyeti oluşturdu.
Bölgesel Liderlik ve Enerji Güvenliği Vurgusu
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, Türkiye'nin Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya ülkeleri için kritik bir rol model olduğunu belirtti. Alparslan, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31'e ev sahipliği yapacak olmasının, temiz enerji dönüşümündeki bölgesel liderliğini pekiştirmek adına avantaj sağladığını ifade etti. Güneş ve rüzgarın enerji güvenliği için vazgeçilmez olduğunu vurgulayan Alparslan, bu kaynakların hızla yaygınlaştırılmasının kurak dönemlerde hidroelektrik kaybını telafi edeceğini ve maliyetli fosil yakıt ithalatını ikame edeceğini dile getirdi.
