Dijital Pazarda Hukuki Reform Mesaisi
Anayasa Mahkemesinin e-ticaret platformlarının "ayıplı mal" ve "hukuka aykırı içerik" konusundaki mutlak sorumsuzluğunu kaldıran tarihi iptal kararı, dijital pazar ekosisteminde taşları yerinden oynattı. Mart 2027'de yürürlüğe girmesi beklenen bu hukuki milat sonrasında, Ticaret Bakanlığı e-ticaretin lokomotifi olan aktörlerle bir araya gelerek yeni yol haritasını belirlemek için kolları sıvadı. Ankara'da yürütülen çalışmalarda temel hedef; tüketici haklarını en üst seviyede korurken, dijital pazarın büyüme ivmesini zedelemeyecek dengeli bir yasal zemin inşa etmek.
Ankara'da "Ortak Akıl" Masası Kuruldu
Edinilen bilgilere göre, yüksek mahkemenin aracı hizmet sağlayıcıları koruyan muafiyet hükümlerini iptal etmesinin ardından Ticaret Bakanlığı, e-ticaret platformlarının temsilcileriyle geniş kapsamlı bir değerlendirme toplantısı gerçekleştirdi. Sektörün geleceğini şekillendirecek bu yeni süreçte, pazarın dinamizmini kaybetmeden adil, şeffaf ve sürdürülebilir bir sistem kurulması planlanıyor. Sektör paydaşlarının önerileriyle şekillenecek düzenlemede, tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilmesi kadar, tedarik zincirinin korunması da öncelikli maddeler arasında yer alıyor.
"634 Bin İşletmenin Geleceği Bu Düzenlemeye Bağlı"
Mevcut yasal boşluğun doldurulması sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, iptal edilen maddelerin yerine nasıl bir model ikame edileceğinin henüz netleşmediğini vurguladı. Kararın hemen ardından Ticaret Bakanlığı ile temas kurduklarını belirten Çevikoğlu, Türkiye’deki e-ticaret yapısının sosyolojik ve ekonomik tabanına dikkat çekti.
Türkiye'de dijital pazarlarda faaliyet gösteren 634 bin işletmenin yaklaşık yüzde 75'inin şahıs firması olduğunu hatırlatan ETİD Başkanı, "Pazaryerleri, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) devasa kitlelere ulaşmasını sağlayan hayati bir köprüdür. Bakanlığımız öncülüğünde, hem tüketici güvenini sarsmayacak hem de bu devasa esnaf ağının büyümesini teşvik edecek yapıcı öneriler üzerinde çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.
Küçük Esnafı Zorlayacak "Teminat" Riski
Yüksek mahkemenin kararının ardından büyük pazaryerlerinin, platformlarında yaşanabilecek olası ayıplı mal ya da dolandırıcılık vakalarına karşı kendilerini güvenceye almak isteyeceğini belirten Çevikoğlu, bu durumun doğurabileceği yan etkilere karşı uyardı. Platformların satıcılardan ağır teminatlar ya da finansal garantiler talep etmesi halinde, sayıları 500 bine yaklaşan küçük esnafın ciddi bir maliyet yükü altında ezilebileceğini ifade etti. Bu durum, e-ticaretin sunduğu "fırsat eşitliği" ilkesine de büyük bir darbe vurma riski taşıyor.
Tekelleşme Tehlikesi ve Azalan Rekabet
Sektör temsilcilerine göre, düzenlemenin dozu iyi ayarlanmazsa dijital pazarda tekelleşme dalgası yaşanabilir. Türkiye'deki pek çok KOBİ, satış hacmini artırmak için aynı anda birden fazla e-ticaret platformunda mağaza açıyor. Eğer platformlar hukuki riskleri gerekçe göstererek esnaftan ayrı ayrı teminat talep etmeye başlarsa, küçük işletmeler bu maliyeti karşılayamayacak ve sadece en çok satış yaptıkları "en büyük" platformda kalmayı seçecek.
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde, pazara yeni giren ya da görece daha küçük ölçekli olan yerli e-ticaret platformlarının satıcı bulmakta zorlanacağı öngörülüyor. Sektör uzmanları, rekabetin azalmasının uzun vadede hem komisyon oranlarını artırabileceği hem de nihai tüketiciye zamlı fiyatlar olarak yansıyabileceği konusunda hemfikir. Ankara’da devam eden yasal hazırlıkların, bu hassas dengeleri gözeterek e-ticarette "ne tüketiciyi ne de esnafı" mağdur edecek orta bir yol bulması bekleniyor.
