Yeşil Dönüşümün Yeni Rotası
Dünya genelinde çevre krizleri ve kaynak yetersizliği tırmanırken, Türkiye'nin çevre vizyonu uluslararası arenada güçlü yankılar bulmaya devam ediyor. İstanbul Atatürk Havalimanı’nda, İstanbul Valiliği himayesinde ve Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda gerçekleştirilen Sıfır Atık Forumu 2026, küresel liderlerin önemli değerlendirmelerine sahne oldu. Forumun en dikkat çeken konuklarından biri olan eski Morityus Devlet Başkanı ve tanınmış bilim insanı Ameenah Gurib-Fakim, Türkiye'nin yeşil dönüşüm, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilirlik alanlarında üstlendiği öncü rolü masaya yatırdı.
COP31 Öncesi Küresel Vizyon Belgesi
Türkiye’nin Birleşmiş Milleter İklim Zirvesi (COP31) ev sahipliğine doğru emin adımlarla ilerlediğini hatırlatan Gurib-Fakim, Sıfır Atık hareketinin sadece yerel bir başarı değil, küresel bir işaret fişeği olduğunu belirtti. Türkiye'nin attığı adımlarla insanlığın yönelmesi gereken rotayı şimdiden çizdiğini ifade eden eski Devlet Başkanı, bu başarının arkasındaki güçlü liderliğe dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın bu sürece kattığı dinamizmi ve kararlılığı takdirle karşıladığını belirten Gurib-Fakim, "Emine Erdoğan’ın bu konudaki vizyonu, projeye getirdiği yüksek enerji ve küresel ölçekteki girişimleri gerçekten tebrik edilmeli. Türkiye, insanlığın gelecekte var olabilmesi için döngüsel ekonomiyi ana gündem maddesi yapmamız gerektiğini tüm dünyaya gösteriyor," şeklinde konuştu.
"Al, Kullan, At" Modeli Dünyanın Sınırlarını Zorluyor
Mevcut doğrusal ekonomik modelin sürdürülemez olduğunu vurgulayan deneyimli lider, insanlığın kaynak tüketim hızının doğanın kendini yenileme kapasitesini çoktan aştığını hatırlattı. Küresel üretim ve tüketim alışkanlıklarının kökten değiştirilmesi gerektiğinin altını çizen Gurib-Fakim, atık olarak etiketlenen birçok maddenin aslında doğru yatırımlar ve stratejilerle ekonomiye can suyu olabileceğini söyledi.
Hükümetlerin, iş dünyasının ve toplumun kolektif bir bilinçle hareket etmesi gerektiğine değinen Gurib-Fakim, "Ürettiğimiz ve israf ettiğimiz her şeyi yeniden sistemin içine dahil etmenin yollarını bulmalıyız. Doğru teknoloji, yenilikçi politikalar ve finansman mekanizmalarıyla yan ürünleri çöp olmaktan çıkarıp değerli birer kaynağa dönüştürebiliriz," uyarısında bulundu.
İkinci El Tekstil Tehdidi ve Gelişmekte Olan Ülkelerin Çıkış Yolu
Özellikle gelişmekte olan ülkelerin döngüsel ekonomi modelini benimseyerek büyük bir sıçrama yakalayabileceğini ifade eden Gurib-Fakim, tekstil ve plastik sektörlerindeki dönüşüm potansiyeline vurgu yaptı. Gelişmiş kuzey ülkelerinden güneydeki gelişmekte olan ülkelere yönelik "ikinci el tekstil" gönderimi uygulamasına eleştirel yaklaştığını gizlemeyen lider, bu durumun doğru bir işleme stratejisiyle fırsata çevrilebileceğini ifade etti. Plastik atıkların farklı endüstrilerde ham madde yapılması ve eski tekstil ürünlerinden yeni lifler üretilmesi gibi yenilikçi metotların acilen hızlandırılması gerektiğini savundu.
Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinde Küresel Sınıfta Kalma Riski
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yıllar önce ortaya konulan Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na dair çarpıcı bir bilançoyu da paylaşan Gurib-Fakim, dünya genelindeki ilerlemenin yetersiz kaldığını söyledi. İstatistiklerin iç açıcı olmadığını belirten eski lider, belirlenen küresel hedeflerin üçte birinden daha azında başarı sağlandığını ifade etti. Bu tablonun insanlık için kaçırılmış büyük bir fırsat olduğunu dile getirerek, güçlü bir siyasi irade ve doğru yatırımlarla çok daha müreffeh bir dünya inşa etmenin hala mümkün olduğunu hatırlattı.
Geleceğin Anahtarı: Bilim, İnovasyon ve Gençlik
Çevresel krizlerin çözümünde bilimin yadsınamaz bir güce sahip olduğunu ifade eden Gurib-Fakim, nitelikli ve fonlanan bir bilimsel altyapı olmadan sıfır atık hedeflerinin teoride kalacağını belirtti. Teknolojik inovasyonlar sayesinde atıkların toplum tarafından benimsenecek yeni ve nitelikli ürünlere dönüştürülebileceğini söyledi.
Konuşmasının sonunda genç kuşaklara da seslenen Ameenah Gurib-Fakim, gezegenin gelecekteki kaderini gençlerin vizyonunun belirleyeceğini ifade ederek, daha yaşanabilir ve adil bir dünya kurma yolunda her türlü deneyim ve bilgi birikimini yeni nesillerle paylaşmaya hazır olduklarını sözlerine ekledi.
