Üreticiye Maliyet Kalkanı
İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen Sürdürülebilir Tarım Zirvesi’ne katılan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, tarım sektörü ve üreticilerin yakından takip ettiği destek ödemelerine ilişkin kritik açıklamalarda bulundu. Küresel ve bölgesel çatışmaların gölgesinde artan girdi maliyetlerine dikkat çeken Yumaklı, çiftçinin omuzlarındaki yükü hafifletmek amacıyla mevcut destekleme modelinde revizyona gidileceğini duyurdu. Bakan Yumaklı, 2026 yılı üretim sezonu için daha önce dekar (dönüm) başına 310 lira olarak ilan edilen birim destek miktarının, değişen ekonomik konjonktür ve maliyet artışları hesap edilerek yukarı yönlü güncelleneceğini ifade etti.
"Maliyet Artışlarını Hesaplayıp Desteğe Ekleyeceğiz"
Gazetecilerin güncel destek oranlarının ne kadar olacağına yönelik sorularını yanıtlayan Bakan Yumaklı, net bir rakam telaffuz etmek için hasat döneminin tamamlanması gerektiğinin altını çizdi. Tarımsal üretimin en temel harcama kalemleri olan mazot ve gübre fiyatlarındaki küresel dalgalanmaları yakından izlediklerini belirten Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:
"Komşu coğrafyalardaki savaşlar ve gerilimler tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de özellikle enerji, mazot ve gübre maliyetlerini doğrudan etkiledi. Üreticilerimizin bu fahiş fiyat artışlarından olumsuz etkilenmemesi adına hamlemizi yapıyoruz. Hasat ve üretim faaliyetleri tamamen sonlandığında, savaşın getirdiği ek girdi maliyetlerini titizlikle hesaplayacağız. Ortaya çıkan bu farkı, dekar başına belirlenen 310 liralık mevcut birim desteğine ilave edeceğiz. Şu aşamada peşin bir oran vermek yanıltıcı olur."
Tarımda 66 Yılın Zirvesi
İklimsel avantajların bu yıl tarımsal üretime büyük bir ivme kazandırdığını vurgulayan Yumaklı, Türkiye'nin son 66 yılın en verimli yağış dönemlerinden birini yaşadığını kaydetti. Yağış oranlarında yüzde 26’lık bir artış yakalandığını ve barajlardaki doluluk seviyesinin yüzde 81 sınırına dayandığını belirten Bakan, bu durumun rekor rekolte beklentisini güçlendirdiğini ifade etti.
Özellikle stratejik öneme sahip hububat üretiminde ciddi bir sıçrama öngörüldüğünü dile getiren Yumaklı, "Buğdayda geçen yıla oranla yüzde 27’lik bir artışla yaklaşık 23 milyon ton, arpada ise yüzde 50’lik bir yükselişle 9 milyon ton civarında bir üretim hacmine ulaşmayı hedefliyoruz. Ülke genelinde hasat henüz yüzde 2 seviyelerinde ancak verimlilik oranları oldukça yüksek. Geçtiğimiz yıl dönüm başına ortalama 276 kilogram olan buğday veriminin bu sene 400 kilogramın üzerine çıkacağını tahmin ediyoruz. Hatta Çukurova ve Trakya gibi gözbebeğimiz olan tarım havzalarında dekar başına 700 kilogramın üzerinde muazzam sonuçlar bekliyoruz" dedi.
"TMO Taban Fiyat Açıklamasaydı Piyasa Sert Düşerdi"
Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) piyasa düzenleyici ve regülasyon rolüne de değinen Bakan Yumaklı, buğday için ton başına belirlenen 16 bin 500 liralık taban fiyatın stratejik bir hamle olduğunu savundu. Uluslararası piyasalarda buğdayın ton fiyatının 250 dolar (yaklaşık 11 bin TL) seviyesinde seyrettiğine dikkat çeken Yumaklı, "Eğer TMO bu referans fiyatı açıklamış olmasaydı, iç piyasadaki fiyatlar da küresel eğilimle birlikte sert bir düşüş yaşayabilirdi. TMO, ticari bir kâr amacı gütmeden, piyasadaki anormallikleri dengelemek ve üreticiyi korumak adına kritik bir bariyer görevi üstlendi. Ayrıca sanayicimiz için de ekim ayı satış fiyatlarını şimdiden ilan ederek tüm sektörün önünü görmesini, planlama yapabilmesini sağladık" değerlendirmesinde bulundu.
Ürün Bedelleri Ortalama 21 Günde Hesapta
Hasat sezonu boyunca üreticilerin herhangi bir mağduriyet yaşamaması için alım altyapısının eksiksiz hazırlandığını belirten Bakan Yumaklı, TMO’nun Türkiye genelinde 600’ü aşkın noktada, toplamda 20 milyon tonluk bir depolama kapasitesiyle sahada konuşlandığını aktardı. Çiftçilerin nakit akışını korumaya özen gösterdiklerini de sözlerine ekleyen Yumaklı, TMO’ya teslim edilen ürünlerin bedellerinin, teslimat tarihinden itibaren başlamak üzere ortalama 21 günlük bir süre içinde üreticilerin banka hesaplarına yatırılacağını müjdeledi.
