Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, geçtiğimiz 40 yılı aşkın süreçte yaşanan terör ve güvenlik meselelerinin ekonomik kalkınma üzerinde büyük maliyetler oluşturduğunu belirtti. Yapılan hesaplamalara göre bu sürecin doğrudan ve dolaylı ekonomik kaybının minimum 2 trilyon dolar olduğunu ifade eden Yılmaz, bu kaynakların kalkınmaya harcanması durumunda Türkiye'nin ve bölgenin çok daha farklı bir noktada olacağını vurguladı. Terörün gölgesinin çekildiği yerlerde üretimin canlandığını ve şehirlerin nefes aldığını dile getiren Yılmaz, huzur ortamının pekişmesiyle birlikte en büyük kazanımı Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun elde edeceğini kaydetti.
GAP ve DAP Bölgelerine Yapılan Kamu Yatırımları
Bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılması amacıyla yürütülen çalışmaların sonuç vermeye başladığını ifade eden Yılmaz, 2003-2026 döneminde yapılan kamu yatırımlarının reel değerlerini paylaştı. Bu dönemde GAP bölgesine 1,9 trilyon lira, DAP bölgesine ise 1,4 trilyon lirayı aşan kümülatif kamu altyapı yatırımı yapıldığını bildirdi. Yılmaz, 12. Kalkınma Planı çerçevesinde toplumsal refahın yaygınlaştırılmasının temel amaç olduğunu ve bu yatırımların özel sektör girişimleriyle desteklendiğini belirtti.
Modern GAP Vizyonu ve Silvan Projesi Ödeneği
GAP'ın sadece sulama ve enerji projelerinden ibaret olmadığını, "Modern Yeni GAP" vizyonuyla eğitimden sağlığa, sanayiden turizme kadar çok sektörlü bir yapıya kavuştuğunu anlatan Yılmaz, yeşil kalkınma odaklı yenilenebilir enerji, organik gıda ve kültür turizminin ön plana çıktığını söyledi. GAP'ın en büyük sulama ayağı olan Silvan Projesi'ne dikkat çeken Yılmaz, 2026 yılı için bu projeye 19,4 milyar lira ödenek ayrıldığını açıkladı. Proje tamamlandığında 235 bin hektar alan sulamaya açılacak ve yaklaşık 300 bin kişiye istihdam sağlanacak. Ayrıca, su varlığına dayalı yeni destekleme sistemiyle, suyun az olduğu bölgelerde fazla su tüketen bitkilere destek verilmeyeceği bildirildi.
Sanayi Koridorları ve Organize Sanayi Bölgelerindeki Artış
Sanayi altyapısının güçlendirilmesi hedefiyle Güneydoğu Anadolu'da OSB sayısının 30'a, toplam alanın ise 2002'deki 5 bin 400 hektardan 19 bin 500 hektara çıkarıldığı bilgisi verildi. Doğu Anadolu'da ise OSB sayısı 21'e yükseltildi. Yılmaz, sanayinin metropollerden Anadolu'ya kaydırılması planı kapsamında 4 yeni sanayi koridoru belirlendiğini duyurdu. İlk aşamada Samsun-Mersin hattı, ilerleyen dönemde ise Mersin, Şırnak, Sivas, Iğdır ve Trabzon hattını kapsayan yeni sanayi hatları devreye alınacak.
Stratejik Lojistik Hatlar: Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru
Ulaştırma yatırımları kapsamında bölünmüş yol uzunluğunun GAP bölgesinde 8,5 kat, DAP bölgesinde ise 19 kat arttığını ifade eden Yılmaz, bölgeyi uluslararası ticaret ağlarına bağlayacak üç kritik lojistik hattı şu şekilde sıraladı:
Kalkınma Yolu Projesi: Türkiye'den Orta Doğu'ya inen enerji ve ticaret güzergahı.
Zengezur Koridoru: Türk Cumhuriyetleri ile Türkiye'yi doğrudan birbirine bağlayacak hat.
Suriye Hattı: Eski Hicaz Demiryolu'nun modern çerçevede yeniden canlandırılması ve Suriye üzerinden Ürdün'e uzanan lojistik perspektif.
Eylem Planları ve Gelecek Hedefleri
Yılmaz, GAP Eylem Planı kapsamında 198 projeye 496 milyar lira, DAP için ise 151 projeye 531 milyar lira kaynak tahsis edildiğini açıkladı. 2025 yılı sonu itibarıyla GAP projelerinin yüzde 17,9'unun, DAP projelerinin ise yüzde 15,5'inin tamamlanması öngörülüyor. Teşvik sistemindeki dönüşümlerle her il için 4 stratejik alan belirlenerek özel sektör yatırımlarının desteklenmeye devam edeceği vurgulandı.
