Ticaret savaşlarının derinleştiği bir dönemde, Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasındaki gerilim küresel yarı iletken pazarında yeni dinamikler yaratıyor. Bu değişimlerin ortasında, Vietnam şaşırtıcı bir şekilde öne çıkarak küresel çip yarışında önemli bir oyuncu hâline geliyor. Jeopolitik ve teknolojik değişimlerden fayda sağlayan Vietnam, sektördeki pozisyonunu hızla güçlendiriyor.
Trump’ın Gümrük Hamleleri ve Vietnam’ın Yükselişi
ABD eski Başkanı Donald Trump’ın Çin'e uyguladığı gümrük kısıtlamalarını artırmasının ardından, teknoloji devleri daha güvenilir ve istikrarlı üretim alternatifleri aramaya başladı. Bu arayışta Vietnam ön plana çıktı.
"Rest of World" sitesinde yayımlanan ve "Al Arabiya Business" tarafından aktarılan bir rapora göre, ülkedeki elektronik bileşen ve devre kartı üretim tesislerine olan talep hızla arttı.
Talepte Sıçrama ve Yatırım Atağı
Vietnam'da faaliyet gösteren şirketlerden biri olan Fab-9, Trump’ın Çin’e yönelik yeni tarifeleri gündeme getirmesiyle birlikte ürünlerine olan talebin %20 oranında arttığını bildirdi.
Şirketin CEO’su Bert Arukan, Avrupa ve Asya’daki müşterilerin ürünlerine yoğun ilgi gösterdiğini ve uluslararası fuarlarda büyük ilgiyle karşılandıklarını belirtti.
Bu gelişmelerin ardından, birçok Vietnamlı firma üretim kapasitesini artırmaya başladı. Aynı zamanda hükümet, 2030 yılına kadar ilk yerli çip üretim tesisini kurmayı, 100 tasarım şirketi ve 10 paketleme fabrikası açmayı hedefleyen ulusal bir yarı iletken stratejisi geliştirdi.
Yurt Dışından Dönen Uzmanlar ve Yerli Girişimler
Vietnam yalnızca yabancı yatırımları çekmekle kalmadı, aynı zamanda dünyanın önde gelen teknoloji şirketlerinde deneyim kazanmış mühendislerin ülkeye dönüşüne de sahne oldu.
TSMC, Samsung ve Synopsys gibi şirketlerde çalışan bu uzmanlar, Vietnam’da çip tasarımı ve paketleme alanında yeni girişimler kurdu.
Bu girişimlerden biri, Da Nang kentinde 72 milyon dolarlık yatırımla kurulan VSAP Lab. Şirketin kurduğu yarı iletken paketleme laboratuvarı, yılda 10 milyon ürün üretme kapasitesine sahip.
Zorluklar Devam Ediyor
Tüm bu olumlu gelişmelere rağmen, sektördeki uzmanlar aşırı iyimserliğe karşı uyarıyor. Malezya’nın onlarca yıldır dünya çapında çip firmalarına ev sahipliği yapmasına rağmen, hâlâ dünya standartlarında yerli bir üretim tesisi kuramamış olması, bu uyarıları güçlendiriyor.
Analistlere göre Vietnam’ın çip endüstrisinde kendi kendine yeterli bir ülke hâline gelmesi; eğitim sisteminde reformlar, bilimsel araştırmaların desteklenmesi ve girişimcilik ekosisteminin güçlendirilmesi gibi uzun vadeli yapısal değişimlere bağlı.
Devlet Desteği ve Ekonomik Reformlar
Vietnam, karşılaştığı zorluklara karşı kapsamlı reformlara yöneldi. Teknoloji ve özel sektörü ekonomi politikalarının merkezine koyan yeni bir strateji uygulamaya başladı.
Haziran ayında açıklanan yeni plan kapsamında, Da Nang kıyı şehrinde ülkenin ilk serbest ticaret bölgesi kuruldu. Bu bölge, daha önce yalnızca dokuz firmanın faaliyet gösterdiği tasarım alanında şu anda 23 şirkete ev sahipliği yapıyor.
Vietnam Wafer ve FPT gibi yerli şirketler, yüksek saflıkta hammadde üretimi, çip montajı ve test süreçleri için altyapı yatırımlarını hızlandırdı. Bu şirketler, Vietnam’ın yalnızca montaj üssü değil, aynı zamanda yüksek teknolojiye sahip bir üretim merkezi olabileceğini göstermeyi amaçlıyor.
Yeni Bir Teknoloji Çağı Başlıyor
Vietnam’daki teknolojik dönüşüm sürecini değerlendiren Bert Arukan, “Şu anki durum Silikon Vadisi’nin 55-60 yıl önceki hâline benziyor. Bu sadece bir başlangıç ama çok umut verici” dedi.
Küresel güçler arasında süregelen teknoloji savaşı devam ederken, Vietnam kendine stratejik bir alan yaratarak dünya yarı iletken pazarında söz sahibi olmaya hazırlanıyor.
