Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, kıta genelinde aileleri ve sanayi üretimini baskı altına alan küresel enerji krizine karşı yeni tedbir paketini duyurdu. Fransa'nın Strazburg kentindeki Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, dış pazarlardan temin edilen fosil yakıtlara uygulanması öngörülen katı metan düzenlemelerinde ihracatçı ülkelere 1 yıllık ek esneklik tanınacağını açıkladı. Bu adımla, kış dönemi öncesinde tedarik zincirlerinde oluşabilecek ilave maliyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
"Sınır Ötesi Krizin Faturasını Vatandaş Ödüyor"
Enerji piyasalarında yaşanan çalkantıların bütçeler üzerindeki yıkıcı etkisini rakamlarla gözler önüne seren von der Leyen, Şubat sonundan bu yana doğal gaz fiyatlarının yüzde 140 oranında arttığını, dizel yakıt maliyetlerinin ise ikiye katlandığını vurguladı.
Avrupa'nın ilave tek bir birim enerji elde etmeksizin yalnızca yükselen fiyatlar nedeniyle 100 milyar avro daha fazla ödeme yapmak zorunda kaldığına dikkat çeken Komisyon Başkanı, sınırların ötesinde patlak veren krizlerin bedelini Avrupa’daki işletmelerin ve vatandaşların ödediğini ifade etti.
Rus Gazı Yüzde 12’ye Geriledi, Hedef Yıl Sonunda Sıfır
Moskova'nın enerjiyi bir baskı aracı olarak kullanma stratejisine karşı atılan adımlara değinen von der Leyen, bir dönem AB ithalatında yüzde 45 paya sahip olan Rus doğal gazının günümüzde yüzde 12 seviyesine kadar gerilediğini aktardı. Yıl sonuna kadar Rus gazı ithalatının tamamen sıfırlanacağını belirten yetkili, halihazırda AB’deki elektrik üretiminin yüzde 70'ten fazlasının yenilenebilir ve nükleer gibi yerli temiz kaynaklardan sağlandığını dile getirdi.
Ortak Alım ve Hedefli Destek Mekanizması Geliyor
Gelişen kriz karşısında her üye ülkenin farklı dinamiklere sahip olduğuna işaret eden von der Leyen, tek tip bir çözüm yerine esnek araçlar sunacaklarını kaydetti. Nisanda yürürlüğe giren geçici devlet yardımı çerçevesinin süresinin uzatılacağını duyuran Komisyon Başkanı, üye ülkelere de çağrıda bulunarak enerji desteklerinin ayırım gözetmeksizin dağıtılmaması gerektiği konusunda uyardı.
Brüksel’in bir diğer stratejik adımı ise enerji talebini tek elde toplamak olacak. Kurulacak yeni görev gücü ile basit alıcı-satıcı ilişkisinin ötesine geçilerek, tüm üye ülkeler adına toplu alım gerçekleştirecek bir piyasa işletmecisi modeline geçilmesi planlanıyor. Ayrıca Avrupa rafinerileri için de maliyetleri düşürme ve savunma dâhil kritik sektörlerin ihtiyacını güvenceye alma hedefiyle stratejik diyalog süreci başlatılacak.
Temiz Enerjiye Geçişle 260 Milyar Avroluk Tasarruf
Kıtanın refahını dış şoklardan korumanın tek yolunun temiz elektrikli üretime geçiş olduğunu belirten von der Leyen, yürütülen elektrifikasyon eylem planı sayesinde 2040 yılına kadar fosil yakıt ithalat faturasının yıllık 260 milyar avro azaltılabileceğini bildirdi.
Bütçe tartışmalarına da değinen von der Leyen, üye ülkelerin yaşadığı finansal sıkıntıların farkında olduklarını ancak AB’nin savunma, yenilikçilik, yapay zeka ve sınır ötesi enerji altyapısı gibi stratejik önceliklerini koruyabilmesi için bütçede devasa kesintilerden kaçınılması gerektiği uyarısında bulundu.
