Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'de düzenlenen AB Komisyonu üyeleri toplantısının ardından Orta Doğu'daki gelişmelerin Avrupa ekonomisi ve enerji piyasaları üzerindeki etkilerine dair önemli açıklamalarda bulundu. Von der Leyen, bölgedeki gerilimin fosil yakıt ithalat maliyetlerini doğrudan artırdığını belirterek, çatışmaların başlangıcından bu yana geçen 44 günlük süreçte AB'nin enerji faturasının 22 milyar avronun üzerinde artış gösterdiğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı ve Lojistik Riskler
Orta Doğu'da ilan edilen ateşkese rağmen müzakere sürecinin tıkandığını ve geleceğin belirsizliğini koruduğunu kaydeden von der Leyen, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki durumun kritik olduğunu vurguladı. Boğazın kapalı kalmasının büyük ekonomik zararlara yol açtığını belirten Komisyon Başkanı, seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesis edilmesinin AB için hayati önem taşıdığını dile getirdi. Yapılacak herhangi bir anlaşmanın İran’ın nükleer ve balistik füze programı ile bölgedeki deniz trafiğini engelleyen eylemlerini de kapsaması gerektiğini savundu.
Lübnan’daki Çatışmalar ve Bölgesel İstikrar
İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının bölgedeki tüm diplomatik süreci raydan çıkarma potansiyeli taşıdığına dikkat çeken von der Leyen, Lübnan'ın egemenliğine saygı duyulması çağrısında bulundu. Lübnan'da saldırılar devam ettiği müddetçe Orta Doğu veya Körfez bölgesinde kalıcı bir istikrar sağlanamayacağını ifade eden Başkan, tüm tarafları tam bir ateşkes uygulamaya davet etti.
Enerji Maliyetlerine Karşı Ortak Tedbir Planı
Enerji krizinin Avrupa ekonomisini derinden etkilediğini söyleyen von der Leyen, çatışmalar sona erse dahi Basra Körfezi'nden sağlanan enerji tedarikindeki aksaklıkların bir süre daha devam edebileceği uyarısında bulundu. Gelecek hafta Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde (GKRY) bir araya gelecek olan AB liderlerine sunulmak üzere çeşitli önlemler üzerinde çalıştıklarını açıklayan von der Leyen, şu maddelere odaklandıklarını belirtti:
Gaz Depo Koordinasyonu: Üye ülkelerin piyasada birbirleriyle rekabet etmesini önlemek amacıyla gaz depolarının dolum süreçleri AB genelinde koordine edilecek.
Petrol Stokları: Piyasa üzerindeki etkiyi maksimize etmek için petrol stoklarının serbest bırakılması süreci birlikte yönetilecek.
Hane ve Sektör Desteği: Yüksek fiyatlardan etkilenen dar gelirli haneler ve kritik sektörler için hızlı, hedefli ve geçici destek mekanizmaları uygulanacak.
Esnek Devlet Yardımı: Şirketlere destek verilebilmesi için devlet yardımı kuralları esnetilecek ve bu ay içinde yeni bir geçici çerçeve kabul edilecek.
Enerji Faturaları ve Mevzuat Değişiklikleri
Enerji faturalarını düşürmek için yapısal adımlar atacaklarını bildiren von der Leyen; şebeke ücretleri, vergiler ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) bileşenlerini kapsayan yeni tekliflerin yolda olduğunu söyledi. ETS Piyasa İstikrar Rezervi'nde değişiklikler önerdiklerini, elektrik vergileri ve şebeke ücretlerine ilişkin yasa tekliflerini ise mayıs ayında sunacaklarını kaydetti. Hürmüz Boğazı'ndaki krizin vatandaşlar için "uzak bir kriz" olmadığını, etkisinin benzin istasyonlarından market raflarına kadar her alanda anında hissedildiğini vurguladı.
"Fosil Yakıtlara Bağımlılığın Bedelini Ödüyoruz"
Avrupa’nın son yıllarda ikinci büyük fosil yakıt krizini yaşadığını hatırlatan von der Leyen, dışa bağımlılığın ekonomik bedelinin ağır olduğunu ifade etti. Fosil yakıtların gelecekte de en pahalı seçenek olmaya devam edeceğini savunan Başkan, çözümün karbonsuzlaşma stratejisinde, yenilenebilir enerjide ve nükleer güçte olduğunu belirtti. Avrupa'da elektriğin yüzde 70'inden fazlasının temiz kaynaklardan üretildiğini ancak bu enerjinin bir kısmının depolama ve şebeke yetersizliği nedeniyle israf edildiğini ekleyerek, altyapı çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini söyledi.
