Avrupa'da Gıda Krizi
Avrupa gıda pazarında son yılların en büyük tedarik krizlerinden biri yaşanıyor. Kıtanın en büyük yumurta tedarikçilerinde baş gösteren kuş gribi (avian influenza) salgını, üretimi neredeyse durma noktasına getirdi. Milyonlarca kanatlı hayvanın itlaf edilmesiyle derinleşen arz açığı, Avrupalı ithalatçıları acil eylem planı yapmaya zorladı. Güvenilir ve kesintisiz gıda tedariki arayan kıta devleri, rotayı biyogüvenlik önlemleriyle öne çıkan Türkiye’ye çevirdi.
İtalya ve Polonya Pazarında Tarihi İhracat Patlaması
Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) verilerinden derlenen güncel rakamlar, küresel pazardaki bu stratejik kaymanın boyutlarını gözler önüne seriyor. Türkiye, yılın ilk 5 aylık döneminde 92 bin 494 tonluk yumurta ihracatına imza atarak ülke ekonomisine 240 milyon 79 bin dolarlık dev bir döviz girdisi sağladı.
Sektörün geleneksel lider pazarı 47,5 milyon dolarla yine Irak olurken, asıl dramatik büyüme Avrupa ekseninde gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde İtalya’ya yapılan 2,2 milyon dolarlık ihracat, bu yıl adeta katlanarak 24 milyon 773 bin dolara ulaştı. Miktar bazında bin 200 tondan 13 bin 200 tona çıkan bu sevkiyat, İtalya pazarında değer bazında yüzde 1024, miktar bazında ise yüzde 1000’lik tarihi bir rekor artış anlamına geliyor.
Avrupa'nın Üretim Devinde Büyük Çöküş
Krizin merkez üssü ise Avrupa'nın en büyük yumurta tedarikçisi konumundaki Polonya oldu. Salgın nedeniyle 4 milyondan fazla kanatlı hayvanı itlaf etmek zorunda kalan Polonya, kendi iç piyasasına dahi ürün yetiştiremez hale gelince ithalat musluklarını açtı.
Geçtiğimiz yılın ocak-mayıs döneminde Türkiye’den yalnızca 109 bin dolarlık sembolik bir alım yapan Polonya, bu yıl aynı dönemde Türkiye’ye 19 milyon 681 bin dolarlık sipariş verdi. Ülkeye gönderilen Türk yumurtası miktarı ise 15 tondan bir anda 11 bin tona fırladı.
"Sıkı Biyogüvenlik Tedbirleri Türkiye’yi Güvenli Liman Yaptı"
Gelişmeleri değerlendiren İzmir Yumurta Üreticileri Birliği Başkanı Neriman Dere Çatmadaş, Türkiye’nin yıllık yaklaşık 20 milyar adetlik üretimiyle küresel ligde ilk 10’da, Avrupa’da ise 2. sırada yer aldığını hatırlattı. Türk yumurta sektörünün başarısının tesadüf olmadığını vurgulayan Çatmadaş, şu ifadeleri kullandı:
"Üretimimizin yaklaşık yüzde 25’ini ihraç eden, kalitesi tescilli bir ülkeyiz. Son yıllarda üreticilerimiz rasyon (yem) teknolojisinde ve hayvan sağlığında ciddi bir küresel tecrübe kazandı. Polonya gibi dev bir oyuncunun kuş gribi nedeniyle nakavt olması piyasayı sarstı. Kuş gribinde en kritik savunma hattı biyogüvenliktir. Tarım ve Orman Bakanlığımızın yayımladığı sıkı genelgeler, işletmelerde tavizsiz uygulanan denetimler Türkiye'yi bu salgından korudu. Başarılı yol haritamız sayesinde dünyada güvenli liman olarak öne çıktık."
İtalyan Sanayisi Türk Yumurtasına Emanet
Avrupa ülkelerinde yaşanan kaybın kısa vadede telafi edilmesinin mümkün görünmediğini belirten Çatmadaş, talebin katlanarak artacağını öngörüyor. Türkiye'nin daha önce hiç ihracat yapmadığı ya da çok kısıtlı çalıştığı ABD, İtalya ve Polonya gibi pazarlarda artık ana aktörlerden biri olmaya başladığına dikkat çeken Birlik Başkanı, konuşmasını şöyle tamamladı:
"Normal şartlarda yumurta üretiminde kendi kendine yetebilen İtalya, salgın sonrası özellikle gıda sanayisinde çarkları döndürebilmek için acilen Türkiye’ye yöneldi. Ürünlerimizin yüksek biyogüvenlik standartlarında üretilmesi ve birinci sınıf kalitesi bizi Avrupa genelinde bir numaralı tercih haline getirdi. Sektör olarak hem ülkemize ciddi bir döviz girdisi sağlamanın gururunu yaşıyoruz hem de Türk üretim kalitesini Avrupa’nın merkezine tescillemiş oluyoruz."
