Raporda yer alan verilere göre, bankaların kurumsal krediler için uyguladığı onay kriterlerindeki sıkılaşma oranı, 2023 yılının üçüncü çeyreğinden bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Finans kuruluşları, kredi standartlarındaki bu belirgin ve sert değişikliğin temel gerekçeleri olarak ekonomik görünüme ilişkin artan risk algısını ve düşük risk toleransını gösterdi. Bu süreçte özellikle enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren firmalar ile Orta Doğu bölgesiyle ticari bağları bulunan şirketlere yönelik kredi iştahında belirgin bir azalma gözlemlendi.
Yatırım Ertelemeleri ve İşletme Sermayesi İhtiyacı
Şirketlerin kredi talebi tarafında ise yılın ilk çeyreğinde hafif bir düşüş yaşandığı bildirildi. Anket sonuçları, piyasadaki yüksek belirsizlik ortamı nedeniyle firmaların sabit yatırımlarını ertelediklerini ortaya koydu. Buna karşın, yükselen enerji fiyatları nedeniyle bazı firmaların işletme sermayesi ve ani likidite ihtiyaçlarını karşılamak adına kredi talebinde bulunduğu gözlemlendi. Hane halkı tarafında ise durum daha durağan seyretti; konut kredisi talebi değişim göstermezken, tüketici kredilerine yönelik talep, azalan tüketici güveni ve yüksek faiz oranları nedeniyle sert bir düşüş kaydetti.
İkinci Çeyrekte Daha Belirgin Sıkılaşma Beklentisi
Bankaların 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin öngörüleri, kredi musluklarındaki daralmanın süreceğine işaret ediyor. Finans kuruluşları, önümüzdeki dönemde kredi standartlarındaki sıkılaşmanın "daha belirgin ve yaygın" bir hal alacağını öngörüyor. Özellikle İran merkezli jeopolitik gerilimlerin enerji maliyetlerini ve bankaların kendi fonlama maliyetlerini artırmasının, kredi musluklarının bir süre daha kapalı kalmasına neden olması bekleniyor. Ayrıca, konut ve tüketici kredilerinde azalan güven endeksi ve harcamalardaki daralma sebebiyle talebin düşmeye devam etmesi öngörülüyor.
Gözler Avrupa Merkez Bankası Faiz Kararında
Anket sonuçları, ECB’nin para politikası kararları açısından önemli bir rehber niteliği taşıyor. Birçok uzman, ECB'nin perşembe günü gerçekleştireceği toplantıda faiz oranlarını sabit tutmasını bekliyor. Öte yandan, İran ile yaşanan gerilim ve buna bağlı olarak tırmanan enflasyonist baskılar karşısında ECB Başkanı Christine Lagarde, bankanın her türlü senaryoya hazırlıklı olduğu ve müdahaleye hazır bulunduğu mesajını yineledi. Uzmanlar, mevcut sıkılaşma eğilimi ve jeopolitik riskler göz önüne alındığında, haziran ayındaki toplantıda bir faiz artışının güçlü bir ihtimal olarak masada olduğunu belirtiyor.
