Küresel siyasette taşları yerinden oynatacak diplomatik bir gelişme yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında varılan sürpriz dizel yakıt anlaşmasının arkasındaki sır perdesi aralandı. ABD merkezli Axios portalının üst düzey diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Washington’ın Moskova ile masaya oturmasında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin tutumu belirleyici rol oynadı.
Uyarılara Rağmen Hedef Alınan Rafineriler Bardağı Taşırdı
Sürece yakın ABD’li yetkililerin aktardığı bilgilere göre, Beyaz Saray yönetimi Kiyev’e Rusya sınırları içindeki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurması yönünde defalarca resmi uyarıda bulundu. Ancak Ukrayna lideri Zelenskiy’nin bu talepleri göz ardı ederek askeri hamlelerini sürdürmesi, Washington cephesinde strateji değişikliğine yol açtı.
Ukrayna'nın uyarıları dikkate almaması üzerine harekete geçen Donald Trump, Moskova ile doğrudan temas kurarak dev bir dizel yakıt tedarik anlaşmasına imza attı.
"Zelenskiy Durumu Yanlış Okuyor"
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan üst düzey bir ABD’li yetkili, Ukrayna yönetiminin izlediği politikayı sert bir dille eleştirdi. Zelenskiy’nin stratejik bir hata yaptığını vurgulayan yetkili, şu ifadeleri kullandı:
"Zelenskiy mevcut tabloyu doğru okuyamıyor. Rus rafinerilerini hedef almaya devam ederek, son 6 aylık süreçte Trump nezdinde binbir güçlükle kazandığı siyasi krediyi ve iyi niyeti hızla tüketiyor."
Elektrik Şebekeleri ile Rafineriler Aynı Kefeye Konulmadı
Washington yönetiminin bakış açısındaki kırılma noktalarından biri de saldırıların niteliğine dair yapılan kıyaslama oldu. Haberde, Trump’ın Ukrayna’dan Rus rafinerilerine dönük saldırıları derhal ve tek taraflı olarak kesmesini beklediği kaydedildi. ABD'li yetkili, Rusya’nın Ukrayna’daki elektrik şebekelerini hedef alması ile Ukrayna’nın Rus akaryakıt altyapısını vurmasının aynı diplomatik ve askeri düzlemde değerlendirilemeyeceğini savundu.
Zelenskiy'den Sert Tepki: "Putin'e Verilmiş Haksız Bir Hediye"
Gelişmelerin ardından demeç veren Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Washington ile Moskova arasında sağlanan mutabakata sert tepki gösterdi. Anlaşmayı "adil ve dürüst olmaktan uzak" olarak niteleyen Zelenskiy, bu adımın Kremlin lideri Vladimir Putin’e verilmiş haksız bir siyasi ve ekonomik hediye olduğunu öne sürdü.
Trump: "Ülkemize Muazzam Miktarda Petrol Geliyor"
Tepkilere ve diplomatik tartışmalara yanıt veren ABD Başkanı Donald Trump ise kararın arkasında durdu. Telefon görüşmesinin "son derece verimli ve başarılı" geçtiğini belirten Trump, basın mensuplarına yaptığı açıklamada şunları kaydetti:
"Bu son derece kritik ve büyük bir anlaşma. Yapılan mutabakat sayesinde ülkemize muazzam miktarda petrol akışı sağlanacak."
ABD’nin Ukrayna ile güçlü bir müttefik olmaya devam ettiğini de sözlerine ekleyen Trump'ın bu hamlesi, uzmanlar tarafından Washington'ın bölgede savaşı sona erdirmeye yönelik yürüttüğü yeni diplomasi trafiğini sekteye uğratabilecek kritik bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.
