Suriye’de yönetimin devrilmesinin ardından başlayan yargı süreçlerinde emsal niteliğinde bir karara varıldı. Başkent Şam’daki Dördüncü Ceza Mahkemesi, eski rejimin tepe isimleri ve 2011 yılında sivil gösterilere yönelik sert müdahaleleri yöneten aktörler hakkında idam cezası hükmü verdi. Sanıklar arasında devrik lider Beşşar Esed, kardeşi Mahir Esed ve kuzeni Atıf Necib de yer alıyor.
Dera’daki İşkence ve Baskı Suçlamaları Karara Bağlandı
Mahkeme sürecinde özellikle 2011 yılında halk ayaklanmalarının meşalesinin yakıldığı Dera kentinde yaşanan hak ihlalleri mercek altına alındı. Soruşturma dosyaları ve tanık ifadelerini değerlendiren Mahkeme Başkanı Hakim Fahreddin Aryan, dönemin Dera Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı Atıf Necib’in sivillere yönelik güvenlik operasyonlarını bizzat yönettiğini ve tutuklulara yönelik işkence süreçlerine dahil olduğunu belirtti. Mahkemede bizzat hazır bulunan Necib, yöneltilen suçlamalar doğrultusunda suçlu bulunarak idama mahkûm edildi.
Firari Rejim Kurmaylarına 'Taammüden Öldürme' Suçlaması
Suriye resmi haber ajansı SANA tarafından yayımlanan gerekçeli kararda, yargılamanın kapsamı devrik rejimin üst kademesine kadar uzandı. Mahkeme heyeti; firari durumda bulunan devrik lider Beşşar Esed ve kardeşi Mahir Esed’in yanı sıra Fehd Casım el-Fureyc, Muhammed Eymen Uyuş, Lüey Ali el-Ali, Kusay İbrahim Mehiyub, Vefik Salih Nasır ve Talal Faris el-Asimi’yi "kasten ve taammüden öldürme" ile "ölümle sonuçlanan işkence" suçlarından mahkûm etti.
Kararın İnfazı ve Yeni Dönemin Hukuk Yapısı
Aralık 2024’teki devrimin ardından yurt dışına kaçan Beşşar Esed ve kardeşi Mahir Esed başta olmak üzere diğer firari sanıklar hakkında verilen bu kararlar, gıyaplarında kesinleşti. Suriye yürürlükteki ceza mevzuatı uyarınca mahkûmlara idam cezası verilmesi hukuken mümkün olsa da devrim sonrası kurulan yeni yönetim döneminde henüz herhangi bir infazın gerçekleştirilmediği belirtiliyor. Kararın, yeni Suriye'de geçmişle yüzleşme ve hukuki hesaplaşma açısından en kritik adımlardan biri olduğu değerlendiriliyor.
