Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilimi düşürmek ve sıcak çatışma riskini bertaraf etmek amacıyla uluslararası diplomasi trafiği hız kazandı. Pakistan ve Katar’ın başını çektiği arabulucu koalisyonu, Washington ve Tahran yönetimlerine krizi dindirecek kapsamlı bir yol haritası sundu.
9 Temmuz Statükosuna Dönüş ve İki Haftalık Geçici Ateşkes
Hükümet kaynaklarından edinilen bilgilere göre hazırlanan ortak taslak, tarafların askeri tırmanışın şiddetlendiği 9 Temmuz öncesindeki duruma dönmesini hedefliyor. Planın ilk aşamasında, güven artırıcı önlem olarak taraflar arasında en az iki haftalık bir ateşkes sürecinin başlatılması öngörülüyor. Arabulucular, bu sürenin doğrudan müzakerelerin yeniden başlaması için gerekli ortamı sağlayacağı görüşünde.
Hürmüz Boğazı ve Yaptırımlar Denkleminde Karşılıklı Adımlar
Müzakere masasının kurulması için hazırlanan paket, her iki tarafın da kritik tavizler vermesini şart koşuyor:
İran Kanalı: Tahran yönetiminden, küresel enerji arzı açısından kritik önem taşıyan Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer kısıtlamalarını derhal kaldırması ve boğazı gemi trafiğine açması bekleniyor.
ABD Kanalı: Washington tarafının ise İran'a yönelik deniz ablukasını sonlandırması ve petrol satışlarını hedef alan yaptırımları geçici olarak askıya alması teklif ediliyor.
Planın kabul edilmesi durumunda, Güney Lübnan’daki ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve bölgesel istikrarın sağlanması da ana müzakere başlıkları arasında yer alacak.
Washington Teklifi İncelyor, İsrail Teyakkuzda
ABD medyasında yer alan değerlendirmelere göre Başkan Donald Trump yönetimi sunulan taslağı incelemeye aldı. Beyaz Saray'ın, bölgedeki aktörlere diplomasi penceresini kapatacak adımlardan kaçınma çağrısında bulunduğu belirtiliyor.
Diğer yandan İsrail askeri kaynakları, olası bir uzlaşı veya gerilimin yayılma riskine karşı ordunun yüksek teyakkuz durumunu sürdürdüğünü bildirdi. Arabulucu heyet ise taraflardan kısa süre içerisinde olumlu yanıt alınacağı konusunda temkinli bir iyimserlik taşıyor.
