Orta Doğu’da küresel enerji güvenliğini yakından ilgilendiren Hürmüz Boğazı geriliminde stratejik bir hamle geldi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman ile yürütülen diplomatik temaslar neticesinde Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı güzergahında yeni bir düzenlemeye gidildiğini açıkladı. Yapılan mutabakata göre, boğazdaki deniz taşıma koridoru geçici olarak 7 mil genişliğine çekilirken, güney koridoru tamamen trafiğe kapatıldı.
Umman İle Ortak Hat Kararı
Devlet televizyonuna açıklamalarda bulunan Garibabadi, Tahran ile Maskat arasında boğazdaki ortak navigasyon hattının aktif hale getirilmesi konusunda mutabık kalındığını vurguladı. Umman tarafının güney hattının tamamen kapatılmasını kabul ettiğini aktaran İranlı diplomat, Tahran silahlı kuvvetlerinin söz konusu güney güzergahından hiçbir geminin geçişine müsaade etmediğinin altını çizdi.
Mevcut 7 millik daraltılmış koridorun geçici bir nitelik taşıdığını belirten yetkili, nihai ve kalıcı bir deniz güzergahının belirlenmesi amacıyla Umman kanadı ile müzakerelerin süreceğini dile getirdi.
"Boğaz Hâlâ İran’ın Tam Denetimi Altında"
Kamuoyunda yer alan "gemilerin boğazdan serbestçe geçmeye başladığı" yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını savunan Garibabadi, Hürmüz Boğazı’nın mevcut statüde kapalı sayıldığını ve bölgedeki kontrolün tamamen İran’ın elinde olduğunu ifade etti.
Washington başta olmak üzere uluslararası aktörlere net bir mesaj gönderen İranlı Bakan Yardımcısı, boğazın yalnızca Tahran yönetimi tarafından belirlenecek seyrüsefer kuralları çerçevesinde trafiğe açılabileceğini kaydetti.
Açılma İçin 3 Kritik Şart
Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteyle yeniden hizmete girmesinin ABD’nin atacağı adımlara bağlı olduğunu vurgulayan Garibabadi, Washington’ın ihlal ettiği taahhütleri eksiksiz yerine getirmesi gerektiğini savundu. Sürecin normale dönmesi için şartlarını sıralayan İranlı yetkili; tüm cephelerdeki çatışmaların derhal durdurulması, uygulanan ablukaların kaldırılması ve Yemen’deki siyasi/askeri durumun çözüme kavuşturulması gerektiğini kaydetti.
Tahran ve Maskat arasındaki uzlaşının neden resmi bir anlaşma yerine basın açıklamasıyla duyurulduğuna da açıklık getiren Garibabadi, İran’ın henüz bağlayıcı bir taahhüt altına girmediği için sürecin bu formatta yürütüldüğünü söyledi.
Mayın Tartışmasında ABD’ye Tepki
ABD kanalından gelen "Hürmüz Boğazı’ndaki mayınlar temizlendi" açıklamalarını sert bir dille eleştiren Garibabadi, bu söylemlerin piyasalara güven verme amacı taşıyan spekülatif ifadeler olduğunu öne sürdü.
Söz konusu iddialara tepki gösteren İranlı diplomat, "Eğer ABD bölgedeki mayınların temizlendiğini iddia ediyorsa kendi gemilerini neden bu sulardan geçirmiyor? İran haricinde kimse bu tespit edilen mayınların koordinatlarını bilmiyor. ABD’ye ait mayın tarama gemilerinin bölgeye girmesi halinde doğrudan hedefimiz olacağını açıkça beyan ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Pakistan Üzerinden Washington’a Mesaj
Diplomatik temaslar kapsamında Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir’in Tahran ziyareti sırasında ABD’ye iletilen mesajın detaylarına da değinildi. İran yönetimi, Washington ile yeni bir müzakere sürecine ihtiyaç duyulmadığını, ABD’nin daha önce varılan İslamabad mutabakatına sadık kalarak ilgili taahhüt zaptındaki yükümlülüklerini yerine getirmesinin şart olduğunu iletti.
