KENT PEYZAJI, İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELEDE ANAHTAR ROLDE
Kentleşme ve İklim İlişkisi Gündemde: Yeşil ve Mavi Altyapılar Stratejik Öneme Sahip
Kırklareli Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fürüzan Çelik, iklim değişikliğiyle mücadelede şehirlerin yeşil altyapı planlamalarının stratejik bir rol üstlendiğine dikkat çekti. Prof. Dr. Çelik’in açıklamaları, artan ani iklim olayları ve kentlerdeki ısı adası etkisine karşı, doğa temelli çözümlerin ne denli hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
“Kent Peyzajı Hem Sebep Hem Çözüm”
Prof. Dr. Çelik, Türkiye’de nüfusun %90’ından fazlasının kentlerde yaşadığını hatırlatarak, plansız kentleşme sonucu doğal yeşil alanların daraldığını ve geçirimsiz yüzeylerin arttığını belirtti. Bu değişimin sadece çevre sağlığına değil, aynı zamanda kentlerdeki sıcaklık artışına da neden olduğunu vurgulayan Çelik, “Yoğun beton ve asfalt yüzeyler, çevresine göre 2 ila 7 derece daha yüksek sıcaklıklara sebep oluyor. Bu da ‘kentsel ısı adası’ etkisi olarak bilinir,” ifadelerini kullandı.
Yeşil Alanlarda 4 Derecelik Avantaj
Kırklareli Üniversitesi’nde yürütülen analiz çalışmaları kapsamında, 2023 yılına ait yüzey sıcaklığı verilerinde yeşil alan içeren parklarla yoğun kent dokusu arasında 4,3 derece sıcaklık farkı tespit edildi. Bu çarpıcı veri, doğa dostu peyzaj planlamasının iklim değişikliğiyle mücadelede ne kadar etkili olduğunu bilimsel olarak da gözler önüne seriyor.
Karbon Yutakları Korunmalı, Doğa Temelli Çözümler Yaygınlaştırılmalı
Orman, tarım ve mera gibi doğal karbon yutaklarının kentleşme baskısıyla daraldığını ve bunun atmosferdeki karbon oranını artırdığını söyleyen Prof. Dr. Çelik, yeşil ve mavi altyapının bu süreçte kilit rol oynadığını kaydetti:
- Yeşil Altyapı: Parklar, yeşil çatılar, ağaçlandırmalar hem karbon tutarak sıcaklığı düşürüyor hem de yaşam kalitesini yükseltiyor.
- Mavi Altyapı: Dere ıslahı, yağmur bahçeleri, göletler gibi uygulamalar biyoçeşitliliği destekliyor ve sel riskini azaltıyor.
Doğaya Dayalı Kent Planlaması Milli Meseledir
Prof. Dr. Çelik’in vurguladığı gibi, iklim değişikliğine uyum kapasitesini artırmak için doğa temelli çözümlerin şehir planlamalarına entegre edilmesi artık bir tercihten öte, milli bir sorumluluktur. Hükümetimizin çevreye duyarlı şehirleşme politikaları ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda bu tür bilimsel yaklaşımlar ve uygulamalar, Türkiye’nin iklim direncini güçlendirmekte ve çevre dostu kalkınma vizyonunu pekiştirmektedir.
Sonuç: Kent peyzajları, yalnızca estetik değil; iklimsel, çevresel ve yaşamsal açıdan da büyük öneme sahiptir. Doğal çözümlerle entegre edilen şehirler, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelesinde ön saflarda yer alacaktır.
