Küresel Havacılıkta Orta Doğu Alarmı
Diplomatik kulislerde yürütülen müzakereler ve masada sağlanan dönemsel uzlaşmalar, Orta Doğu semalarındaki güvenlik risklerini gölgelemeye yetmedi. Avrupa Birliği’nin (AB) havacılık alanındaki en üst düzey güvenlik otoritesi olan Köln merkezli Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), bölgedeki sivil uçuş emniyetine yönelik kritik bir karara imza attı. Kurum, Washington ile Tahran arasında varılan çerçeve anlaşmasına ve yürürlükteki ateşkes süreçlerine rağmen, sahada sivil uçuşları tehdit edebilecek risk unsurlarının varlığını koruduğunu ilan ederek küresel ölçekteki uçuş uyarısının süresini 1 Temmuz 2026 tarihine kadar uzattı.
Daha önce 24 Haziran’da sona ermesi öngörülen Çatışma Bölgesi Bilgi Bülteni (CZIB) kapsamındaki bu teknik tavsiye kararı, yapılan son detaylı risk analizlerinin ardından sivil havacılık koridorlarının güvenliği gerekçesiyle esnetilmeden ileri bir tarihe taşınmış oldu.
Masadaki Ateşkes Sahadaki Kırılganlığı Önleyemedi
EASA tarafından yayımlanan güncel durum raporunda, kağıt üzerindeki diplomatik adımların sahada tam bir istikrara dönüşmediğine dikkat çekildi. ABD ve İran arasındaki ateşkes anlaşmasının özellikle stratejik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı ve hinterlandında her an kısa vadeli ihlallere zemin hazırlayabileceği uyarısı yapıldı.
Öte yandan, İsrail ile Hizbullah arasında sağlanan ateşkes rejiminin de henüz kurumsallaşmadığı ve oldukça hassas bir dengede durduğu aktarıldı. Raporda, söz konusu istikrarsızlık nedeniyle Lübnan hava sahası ve yakın çevresindeki beklenmedik askeri hareketlilik riskinin ciddiyetini koruduğu açıkça vurgulandı.
Kırmızı Listede 11 Ülke Var: Tüm İrtifalar Risk Altında
Avrupa havacılık otoritesinin radarında olan ve uçuş emniyeti açısından "yüksek riskli" kategoride tutulan coğrafi hat oldukça geniş bir alanı kaplıyor. Güncellenen bültene göre; İran, İsrail, Irak, Ürdün, Lübnan, Kuveyt, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman ve Suudi Arabistan hava sahaları tamamen mercek altında. Karar doğrultusunda, bu ülkelerin hava sahalarındaki tüm seyir yükseklikleri (irtifa seviyeleri) sivil taşımacılık açısından güvenli kabul edilmiyor.
Hava Yolu Şirketlerine 'Acil Durum Planı' Çağrısı
Sivil yolcu taşımacılığının güvenliğini en üst seviyede tutmayı hedefleyen EASA, küresel ve bölgesel tüm hava yolu operatörlerine çağrıda bulunarak belirtilen koordinatların bypass edilmesi ve uçuş rotalarının yeniden yapılandırılması gerektiğini hatırlattı. Şirketlerin anlık istihbarat verilerine göre hareket etmesi istenirken, dinamik risk analizleriyle desteklenmiş yüksek düzeyli acil durum senaryolarının hazırda tutulması talimatı verildi.
Bölgedeki çatışma dinamiklerinin tırmandığı ilk dönem olan 28 Şubat’tan bu yana benzer uyarı mekanizmalarını devrede tutan EASA, sivil havacılığın askeri operasyonlara hedef olmaması adına sürecin çok sıkı takip edileceğini bildirdi. Bölgedeki pek çok ülkenin de güvenlik tedbirleri kapsamında kendi hava sahalarını sivil trafiğe dönemsel olarak kapatması, sürecin küresel lojistik ve seyahat ağları üzerindeki baskısını artırmaya devam ediyor.
