Avrupa Birliği genelinde İsrail’in Filistin coğrafyasındaki işgal politikalarına yönelik tepkiler, Brüksel koridorlarında somut bir yaptırım dalgasına dönüşüyor. Avrupa Parlamentosu’nun (AP) farklı siyasi gruplarından 114 milletvekili, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e kritik bir mektup ileterek işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan yasa dışı İsrail yerleşimleriyle ticari ilişkilerin tamamen kesilmesi için yasa tasarısı hazırlanmasını istedi.
"Kısmi Yaptırımlar Uluslararası Hukuku Karşılamıyor"
Komisyonun "Birliğin Durumu" konuşması öncesinde sunulan ortak bildiride, gümrük muafiyetlerinin kaldırılması ya da vergi oranlarının artırılması gibi kısmi düzenlemelerin mevcut hukuki ihlalleri gidermediği belirtildi. Milletvekilleri, gümrük muafiyeti engellerinin ötesine geçilerek ürün bazlı tam bir ithalat yasağının getirilmesini şart koşuyor.
Hazırlanan mektupta, İsrail hükümetinin Doğu Kudüs ve çevresini etkileyen E1 bölgesinde yeni bir yerleşim ihalesi açması "Avrupa Birliği’nin kırmızı çizgilerinin doğrudan ihlali" olarak nitelendirildi. Acil önlem alınmasının şart olduğunu savunan parlamenterler, 100’den fazla hukuk akademisyeni, sivil toplum kuruluşu ve sendikanın da bu doğrultuda hukuki görüş bildirdiğini aktardı.
Ulusal Kararlardan Birlik Düzeyinde Ortak Tutuma
Son dönemde Fransa, İspanya, İrlanda, İsveç, Portekiz, Danimarka, Finlandiya ve Polonya gibi AB üyesi ülkelerin yanı sıra İngiltere, Norveç ve Kanada gibi aktörlerin yasa dışı yerleşim ürünlerine yönelik ulusal kısıtlamaları gündeme taşıması, AP çatısı altında ortak bir politika ihtiyacını doğurdu.
Mektupta, ulusal çapta alınan bireysel kararların AB iç pazar bütünlüğünü korumada ve küresel alanda birliğin inandırıcılığını sağlamada yetersiz kalacağı vurgulanarak, tüm üye ülkeleri bağlayacak bir AB mevzuatının şart olduğu ifade edildi.
Karar İçin Oy Birliği Aranamayacak
Mevcut AB Ortaklık Anlaşması çerçevesinde işgal altındaki yerleşimlerden gelen ürünler ticari imtiyazlardan yararlandırılmıyor olsa da kapsamlı bir ithalat yasağı henüz yürürlükte değil. Ancak AB hukuku gereği, söz konusu ticari kısıtlamaların yürürlüğe girmesi için üye ülkelerin tamamının onayı (oy birliği) şart koşulmuyor. Avrupa Birliği Konseyi’nde alınacak bir "nitelikli çoğunluk" kararı, yasa dışı yerleşimlerle ticaretin tüm birlik genelinde durdurulması için yeterli hukuki zemini sağlıyor.
